Kumpulan anti-rasuah, Center to Combat Corruption and Cronyism (C4), menggesa kerajaan menamatkan pelantikan politik di badan berkanun, syarikat berkaitan kerajaan (GLC) dan syarikat pelaburan berkaitan kerajaan (GLIC) susulan pendedahan laporan suruhanjaya diraja (RCI) berhubung Lembaga Tabung Haji (TH).
Dalam satu kenyataan, C4 berkata laporan RCI itu mendedahkan bagaimana pertimbangan politik telah menyumbang kepada salah urus kewangan yang teruk dalam dana tabung haji, sekali gus meletakkan simpanan berjuta-juta rakyat Malaysia dalam risiko. Kumpulan itu menegaskan bahawa situasi ini bukan sahaja mencerminkan kelemahan tadbir urus, tetapi juga menggugat kepercayaan orang ramai terhadap pengurusan dana awam.
“Selagi pelantikan politik kekal berakar dalam institusi ini, keadaan yang membolehkan penyalahgunaan, salah urus dan rasuah akan berterusan,” kata C4.
“Institusi awam wujud untuk melayani rakyat, bukan ahli politik atau parti politik. Menamatkan pelantikan politik adalah penting untuk melindungi daripada rasuah dan prasyarat untuk memulihkan kepercayaan awam terhadap institusi yang diamanahkan dengan kekayaan negara,” tambahnya.
Gesaan kepada kerajaan
C4 mendesak kerajaan melaksanakan syor RCI untuk meminda Akta Tabung Haji 1995 bagi melarang ahli politik daripada memegang jawatan pengerusi lembaga. Menurut kumpulan itu, pindaan undang-undang ini merupakan langkah penting untuk memutuskan hubungan antara politik dan pengurusan dana awam, sekaligus memastikan calon yang dilantik benar-benar berkelayakan serta bebas daripada kepentingan politik.
Selain itu, C4 turut mencadangkan kerajaan menggubal Akta Pembiayaan Politik yang mewajibkan pelaporan awam semua dana politik dan larangan sepenuhnya terhadap penderma korporat dan tanpa nama. Langkah ini, kata C4, dapat mengelakkan penyalahgunaan dana awam untuk tujuan politik dan memastikan ketelusan dalam pembiayaan politik, yang secara tidak langsung boleh mengurangkan risiko campur tangan politik dalam institusi awam.
Penemuan Laporan RCI
Laporan RCI yang setebal 252 halaman telah dinyahklasifikasikan pada Rabu, kira-kira empat tahun selepas suruhanjaya itu selesai menjalankan siasatan. Ia mendapati kelemahan serius dalam tadbir urus, pelaburan dan pengurusan kewangan TH antara 2014 dan 2020.
RCI mengesan punca masalah kewangan TH kepada gangguan politik dalam pelantikan lembaga, pembayaran hibah yang tidak mampan, dan jabatan audit negara yang melembutkan penemuan mereka kerana bimbang tentang keyakinan pendeposit. Laporan itu turut menyatakan bahawa beberapa pengerusi dan ahli lembaga TH yang dilantik antara 2014 dan 2018 merupakan ahli politik aktif.
Keputusan mengenai kadar hibah, yuran haji dan bantuan kewangan pada tempoh itu juga didapati dipengaruhi oleh pertimbangan politik. Suruhanjaya itu berkata menteri yang bertanggungjawab ke atas TH mempunyai kuasa tanpa semakan untuk memecat ahli lembaga tanpa sebab. Kuasa itu, menurut laporan, digunakan untuk menamatkan tempoh perkhidmatan seorang ketua pegawai eksekutif (CEO) dan pengerusi sebelum tamat tempoh mereka.
Keadaan ini menunjukkan betapa mudahnya kepimpinan TH boleh digugurkan tanpa prosedur yang adil, sekali gus menjejaskan kesinambungan pengurusan institusi. RCI juga mendapati bahawa pembayaran hibah yang tidak mampan telah memberi tekanan kepada kedudukan kewangan TH.
Pengesyoran dan Tindakan Susulan
RCI mengesyorkan pembaharuan besar-besaran dalam pengurusan TH, termasuk pengawasan yang lebih ketat, audit forensik terhadap pelaburan terpilih dan had penglibatan politik dalam institusi itu. C4 menegaskan bahawa semua syor ini perlu dilaksanakan segera bagi memastikan institusi awam tidak lagi terdedah kepada campur tangan politik.
C4 mengingatkan bahawa kegagalan menamatkan pelantikan politik akan meninggalkan ruang untuk penyalahgunaan kuasa dan rasuah berterusan. Kumpulan itu menegaskan bahawa institusi kewangan seperti TH menguruskan wang simpanan orang ramai, justeru integriti dan ketelusan dalam pengurusannya adalah keutamaan.
Dengan laporan RCI yang mendedahkan kelemahan-kelemahan ini, C4 berkata sudah tiba masanya kerajaan mengambil tindakan tegas untuk memastikan institusi seperti TH diuruskan secara profesional, telus dan bebas daripada campur tangan politik.
