Parti pecahan yang mengaku berideologi sama dengan parti induk lazimnya lebih banyak mudarat daripada manfaat kepada pergerakan asal.
Parlimen Gantung dan Kerajaan Perpaduan
Pilihan Raya Umum ke-15 (PRU15) menghasilkan parlimen gantung tanpa satu parti atau gabungan pun memenangi cukup kerusi untuk membentuk Kerajaan Persekutuan. Kerajaan minoriti terpaksa membentuk gabungan pasca pilihan raya berdasarkan pertimbangan praktikal, bukan ideologi atau nilai bersama. Kerajaan Perpaduan, dengan komposisinya yang pelbagai, jelas tidak dapat memuaskan hati penyokong setiap parti komponennya. Gabungan yang tidak selesa ini perlu sentiasa mencari titik persamaan untuk mengatasi ketegangan yang tidak dapat didamaikan antara parti yang berbeza kepentingan dan keutamaan, atau berdepan risiko perpecahan.
Jangkaan Tidak Tercapai
Tanpa mengambil kira bahawa Kerajaan Perpaduan terdiri daripada 19 parti dengan ideologi dan nilai yang berbeza, pembentukan parti pecahan yang didorong oleh perbezaan pendapat, ketidaksabaran terhadap kadar pembaharuan yang perlahan, dan kekecewaan akibat jangkaan tinggi kini meletakkan kepelbagaian kaum dalam bahaya untuk hilang dalam peralihan.
Fakta yang tidak dapat dipertikaikan: parti pecahan dalam keadaan biasa bukan sahaja mengganggu parti induk tetapi juga merosakkan pergerakan asal. Parti pecahan, sambil menawarkan lebih banyak pilihan kepada pengundi mengenai rungutan khusus ideologi tertentu, menyumbang kepada fragmentasi politik dengan mencairkan penyokong pergerakan itu. Ini juga membawa kepada persekitaran politik yang kurang stabil dan kesukaran membentuk gabungan pemerintah yang kukuh.
Pecahan Undi
Parti pecahan bersaing dengan parti induk untuk kumpulan pengundi yang sama. Kajian menunjukkan bahawa biasanya, dalam pilihan raya pertama selepas perpecahan, jumlah undi gabungan parti induk dan parti pecahan adalah lebih kurang sama dengan jumlah undi yang diperoleh parti induk dalam pilihan raya terakhir sebelum perpecahan. Dengan bersaing untuk demografi ideologi yang sama, parti induk dan parti pecahan memecahkan undi.
Perpecahan ini membahagikan sumber pergerakan untuk dana kempen, penganjur berpengalaman, dan sukarelawan berdedikasi, seterusnya melemahkan kempen kedua-dua parti induk dan parti pecahan.
Keletihan Pengundi
Pertikaian awam yang sengit mengenai sama ada parti pecahan mengikuti “jalan benar” atau parti induk telah menyimpang daripada cita-cita pergerakan asal membawa kepada kekeliruan pengundi dan menyebabkan keletihan pembaharuan. Akhirnya, penyokong yang kecewa menarik diri sepenuhnya daripada proses pilihan raya.
Dalam sistem pilihan raya berdasarkan undian terbanyak mudah (first-past-the-post), pecahan undi, sumber yang berkurangan, dan keletihan pengundi menyebabkan kedua-dua parti induk dan parti pecahan kalah dengan menyerahkan kemenangan kepada pesaing politik.
Contoh Parti Pecahan dan Fragmentasi
Dalam konteks pergerakan ideologi konservatif etno-agama, daripada parti induk Umno muncul parti pecahan seperti Parti Islam Se-Malaysia (PAS), dan kemudian Parti Pribumi Bersatu Malaysia (Bersatu). Fragmentasi selanjutnya datang dalam bentuk Parti Bangsa Malaysia (PBM) dan parti dalam gabungan Gerakan Tanah Air yang terdiri daripada Parti Pejuang Tanah Air (Pejuang), Parti Bumiputra Perkasa Malaysia (Putra), Barisan Jemaah Islamiah Se-Malaysia (Berjasa), dan Parti Perikatan India (Iman). Dengan perpecahan dan fragmentasi, Umno/Barisan Nasional gagal memenangi cukup kerusi pada PRU15 untuk membentuk Kerajaan Persekutuan sendirian. Begitu juga gabungan Perikatan Nasional yang terdiri daripada PAS dan Bersatu tidak dapat membentuk Kerajaan Persekutuan sendirian.
Parti Pelbagai Kaum Menyusup Masuk
Pada PRU15, gabungan Pakatan Harapan yang terdiri daripada parti pelbagai kaum memenangi 82 kerusi dan memperoleh 38 peratus undi popular, manakala Perikatan Nasional memenangi 74 kerusi dengan 30.12 peratus, dan Barisan Nasional memenangi 30 kerusi dengan 23.40 peratus. Asas pengundi yang berpecah antara dua gabungan Melayu-Islam membolehkan Pakatan Harapan menyusup masuk. Namun, perlu dicatat bahawa PAS memenangi 44 kerusi untuk muncul sebagai parti politik tunggal terbesar di Parlimen dengan kedatangan Gelombang Hijau, yang melanda Terengganu, Kelantan, Perlis, dan Kedah dengan penembusan besar di Pulau Pinang, Perak, dan Selangor. PAS bukan lagi parti hanya untuk orang Melayu luar bandar tetapi kini menjadi parti pilihan bagi orang Melayu kelas menengah bandar termasuk ramai penjawat awam. Pencairan asas pengundi pelbagai kaum dalam menghadapi Gelombang Hijau akan memberi kesan serius dalam Pilihan Raya Umum ke-16 yang dijangka sengit.
Realiti Politik
Kepelbagaian kaum di Malaysia mencerminkan perjuangan berterusan untuk mengimbangi realiti demografi yang pelbagai etnik dengan kerangka politik berasaskan kaum yang ditaja negara. Dengan kumpulan etnik yang berbeza — terdiri daripada Melayu, Cina, India, orang asli, dan anak negeri Sabah dan Sarawak — ia menghadapi ketegangan antara idea progresif, sivik-nasional dan identiti konservatif. Peralihan ke arah Malaysia pasca perkauman perlu mengatasi halangan yang ditimbulkan oleh penjaga pintu politik dan struktur institusi yang berakar umbi. Kemajuan bergantung pada mengemudi jurang antara pembahagian etno-agama formal dan kepelbagaian budaya harian yang diamalkan oleh rakyat Malaysia di lapangan. Dalam tergesa-gesa untuk mendapatkan hasil cepat, seseorang mesti berhati-hati agar tidak membuang bayi bersama air mandinya.
* William Leong Jee Keen adalah Ahli Parlimen Selayang
** Ini adalah pendapat peribadi penulis atau penerbitan dan tidak semestinya mewakili pandangan Malay Mail.
