Landskap Politik Berpecah Punca Gabungan Dibentuk Selepas Pilihan Raya, Kata Salleh
Bekas ketua menteri Sabah, Salleh Said Keruak, menyatakan bahawa landskap politik negara yang semakin berpecah menyebabkan Malaysia mula bergerak ke arah pembentukan kerajaan gabungan selepas pilihan raya. Menurut beliau, terdapat dua model utama pembentukan kerajaan gabungan: sebelum pilihan raya (pra-pilihan raya) dan selepas pilihan raya (pasca-pilihan raya).
Model pertama melibatkan parti-parti politik yang bersetuju untuk bekerjasama sebelum hari mengundi, mengelakkan pertembungan kerusi, serta berkempen berdasarkan platform dan manifesto bersama. Salleh menjelaskan bahawa Malaysia telah mengamalkan model ini selama beberapa dekad melalui Parti Perikatan dan kemudian Barisan Nasional. “Dari 1950-an hingga 2018, politik gabungan sebahagian besarnya ditentukan sebelum pilihan raya,” katanya dalam catatan Facebook.
Model kedua pula adalah gabungan pasca-pilihan raya, di mana parti-parti bertanding secara berasingan dan hanya berunding untuk membentuk kerajaan selepas keputusan pilihan raya diketahui. Ini biasanya berlaku apabila tiada parti atau gabungan memperoleh majoriti yang mencukupi untuk membentuk kerajaan sendiri. “Malaysia mula bergerak ke arah model ini apabila landskap politik menjadi lebih berpecah. Selepas PRU15 pada 2022, tiada gabungan memperoleh majoriti mudah di Parlimen,” tambahnya.
Akibatnya, parti-parti politik berunding selepas pilihan raya dan membentuk kerajaan perpaduan yang terdiri daripada Pakatan Harapan, BN, Gabungan Parti Sarawak (GPS), Gabungan Rakyat Sabah (GRS), dan beberapa parti lain. Salleh menegaskan bahawa Malaysia bukanlah satu-satunya negara yang mengamalkan pendekatan ini; pembentukan kerajaan melalui rundingan selepas pilihan raya adalah perkara biasa di Jerman, New Zealand, dan Denmark. Baru-baru ini, Afrika Selatan juga membentuk kerajaan gabungan selepas pilihan raya 2024 apabila tiada parti memperoleh majoriti mutlak.
Beliau menyimpulkan bahawa politik gabungan masih menjadi realiti di banyak negara demokrasi. “Perbezaannya hari ini bukan sama ada gabungan diperlukan atau tidak, tetapi sama ada ia dibentuk sebelum atau selepas pilihan raya. Malaysia kini semakin beralih daripada model pertama kepada model kedua,” katanya.
