Kekurangan kepercayaan antara PAS dan Umno kekal sebagai halangan terbesar kepada kebangkitan semula Muafakat Nasional, kata seorang penganalisis, di tengah spekulasi bahawa dua parti Melayu-Islam terbesar akan bekerjasama semula.
Halangan utama: Kepercayaan
Awang Azman Pawi dari Universiti Malaya berkata pertemuan terkini melibatkan pemimpin PAS dan Umno mencadangkan MN 2.0 semakin mungkin, tetapi ia masih jauh daripada menjadi kenyataan. "Halangan terbesar adalah kepercayaan. Umno masih curiga terhadap PAS kerana pengalaman lalu, iaitu ketika parti Islam itu memilih untuk menubuhkan Perikatan Nasional dengan Bersatu. PAS, sementara itu, perlu mempertimbangkan sama ada kerjasama dengan Umno akan melemahkan kedudukannya dalam PN," katanya kepada FMT.
Pada Jumaat, presiden PAS Abdul Hadi Awang mengesahkan bahawa pemimpin PAS dan Umno bertemu di Kuala Lumpur, tetapi menggambarkannya sebagai pertemuan rutin. Beliau berkata beliau tidak terlibat secara peribadi. Pertemuan itu berlaku beberapa hari selepas timbalan presiden PAS Tuan Ibrahim Tuan Man menyeru PAS dan Umno bekerjasama dalam pilihan raya negeri Johor, dengan mengatakan ia adalah masa yang tepat untuk menghidupkan semula MN.
Desakan untuk hubungan yang lebih erat juga datang ketika PAS mengkaji semula hubungannya dengan Bersatu berikutan beberapa siri perselisihan dalam PN. Awang Azman berkata walaupun pengesahan Hadi menunjukkan bahawa saluran komunikasi antara kedua-dua parti telah dibuka semula, ia tidak boleh dianggap sebagai kebangkitan semula MN secara rasmi kerana "tiada keputusan rasmi, perbincangan mengenai struktur, pembahagian kerusi atau persetujuan" daripada kepimpinan Umno dan BN.
Walau bagaimanapun, beliau bersetuju bahawa kenyataan Tuan Ibrahim adalah penting, kerana beliau adalah timbalan presiden PAS. "Apabila beliau menyebut Johor sebagai masa yang tepat untuk menghidupkan semula MN 2.0, ia menunjukkan bahawa PAS mahu menguji formula perpaduan Melayu-Islam lagi dalam suasana pilihan raya negeri."
Johor sebagai 'tapak ujian baharu'
Awang Azman berkata Johor berpotensi menjadi "tapak ujian baharu" untuk kerjasama PAS-Umno sebelum pilihan raya umum akan datang. "Johor penting kerana BN mahu bertanding sendiri, manakala pilihan raya negeri berlaku di tengah-tengah ketegangan dalaman dalam kerajaan perpaduan dan tekanan sebelum pilihan raya umum akan datang," katanya. PAS boleh mengekalkan perbincangan dengan kedua-dua Umno dan Bersatu dalam jangka pendek, tetapi akhirnya perlu memilih.
Secara berasingan, Mazlan Ali dari Universiti Teknologi Malaysia berkata kenyataan Tuan Ibrahim harus dilihat dalam konteks hubungan PAS yang semakin tegang dengan Bersatu. "Seruan ini datang selepas hubungan antara PAS dan Bersatu merosot dan mungkin berpecah. Saya fikir seruan ini lebih bertujuan untuk menghadapi pilihan raya negeri Johor dan Negeri Sembilan."
Mazlan berkata kerjasama di Johor adalah sesuatu yang sangat diharapkan oleh PAS dan boleh membuka jalan untuk kerjasama yang lebih luas dalam pilihan raya umum akan datang jika direalisasikan. Walau bagaimanapun, beliau kekal ragu-ragu bahawa Umno akan menerima cadangan PAS kerana Umno telah menolak tawaran PAS berkali-kali "dan akan menolaknya lagi." Beliau juga berkata kerjasama pilihan raya akan lebih memberi manfaat kepada PAS berbanding Umno kerana PAS mempunyai masalah dengan Bersatu, manakala Umno mempunyai peluang yang baik untuk memenangi pilihan raya negeri sendiri.
MN ditubuhkan pada 2019 berikutan kemenangan Pakatan Harapan dalam pilihan raya umum 2018 dengan tujuan untuk menyatukan undi Melayu-Islam. Perikatan itu sebenarnya runtuh pada tahun berikutnya selepas PAS bekerjasama dengan Bersatu dalam PN.
