Pilihan raya negeri Johor pada 11 Julai dan Negeri Sembilan pada 1 Ogos akan menjadi tumpuan para strategis parti, wartawan dan pelabur. Namun, menurut Profesor Phar Kim Beng dari Universiti Islam Antarabangsa Malaysia, keputusan tersebut tidak boleh ditafsir sebagai referendum terhadap prestasi kerajaan persekutuan.
Perbezaan Mandat dan Tanggungjawab
Struktur persekutuan Malaysia memisahkan dengan jelas bidang kuasa Putrajaya dan negeri. Kerajaan persekutuan mengendalikan keselamatan negara, pertahanan, hubungan luar, cukai dan dasar makroekonomi. Negeri pula menguruskan tanah, pembangunan tempatan, infrastruktur dan perkhidmatan harian.
"Voter mungkin mengambil kira kedua-dua peringkat dalam pilihan politik mereka, tetapi mandat yang diberikan dalam pilihan raya negeri Johor atau Negeri Sembilan tidak sama dengan mandat pilihan raya umum," kata Phar Kim Beng. "Calon dewan undangan negeri tidak boleh merundingkan semula perjanjian pertahanan atau mengubah pendirian Malaysia di Laut China Selatan."
Politik Gabungan dan Tanggungjawab Kabur
Sejak 24 November 2022, Malaysia ditadbir oleh pentadbiran gabungan. Menurut Phar Kim Beng, "apabila pelbagai parti berkongsi kuasa, tanggungjawab terhadap hasil persekutuan adalah kolektif." Keputusan dibuat melalui tawar-menawar dan kompromi, bukan manifesto satu parti.
"Peralihan undi di peringkat negeri mungkin mencerminkan ketidakpuasan terhadap calon tempatan atau isu setempat, tetapi media nasional boleh menafsirkannya sebagai penolakan terhadap gabungan persekutuan," tegas beliau.
Naratif Kepentingan Sendiri
Pembangkang cenderung mendakwa keuntungan di Johor atau Negeri Sembilan sebagai keruntuhan keyakinan terhadap Putrajaya. Pemimpin persekutuan pula boleh menunjuk kemenangan negeri sebagai sokongan nasional, walaupun berdasarkan jentera tempatan.
"Pemilih yang menyokong pembangkang kerana infrastruktur kampung terabai tiba-tiba mendapati undinya digambarkan sebagai kenyataan dasar luar," kata Phar Kim Beng. "Ini menghakis kejelasan demokrasi dan membolehkan kedua-dua peringkat kerajaan mengelak tanggungjawab."
Kepentingan Perbezaan untuk Akauntabiliti
"Menegaskan Johor dan Negeri Sembilan bukan referendum Putrajaya bukan hujah semantik, tetapi teras akauntabiliti," jelas beliau. "Apabila tanggungjawab disalah anggap, insentif menjadi terpesong."
Ahli politik negeri mungkin lebih sibuk memperjuangkan isu nasional di luar bidang kuasa mereka daripada membaiki longkang dan jalan raya. Pemimpin persekutuan pula boleh menangguhkan reformasi dengan alasan ketidakpuasan setempat.
Peranan Pengundi dan Penganalisis
Phar Kim Beng menyarankan pengundi menilai calon negeri berdasarkan rekod dan janji dalam kompetensi negeri. "Ini bukan sikap tidak peduli terhadap isu persekutuan, tetapi pengakuan terhadap federalisme yang betul."
Penganalisis pula perlu membezakan dinamik tempatan daripada trajektori nasional, sambil mencatat interaksi antara kedua-duanya. "Disiplin ini tidak mengurangkan kepentingan pilihan raya Johor dan Negeri Sembilan, tetapi meletakkannya dengan betul dalam susunan perlembagaan yang lebih besar."
Kesimpulan
"Menjadikan Johor dan Negeri Sembilan sebagai ujian litmus kerajaan persekutuan adalah mengutamakan naratif partisan berbanding realiti institusi," kata Phar Kim Beng. "Pilihan raya negeri perlu diambil serius, tetapi mengikut termanya sendiri. Ia adalah undi, bukan keputusan muktamad."
