PETALING JAYA: Kurangnya kepercayaan antara PAS dan Umno menjadi halangan utama untuk menghidupkan semula Muafakat Nasional (MN), kata seorang penganalisis di tengah-tengah spekulasi dua parti Melayu-Islam terbesar itu akan bekerjasama semula.
Pandangan Awang Azman Pawi
Awang Azman Pawi dari Universiti Malaya berkata, pertemuan terbaru melibatkan pemimpin PAS dan Umno menunjukkan MN 2.0 mungkin berlaku, namun masih jauh daripada menjadi kenyataan. “Halangan terbesar ialah kepercayaan. Umno masih curiga terhadap PAS kerana pengalaman lalu, iaitu apabila parti Islam itu memilih untuk membentuk Perikatan Nasional (PN) bersama Bersatu. Sementara itu, PAS pula perlu mempertimbangkan sama ada kerjasama dengan Umno akan melemahkan kedudukannya dalam PN,” katanya kepada FMT.
Jumaat lalu, Presiden PAS Hadi Awang mengesahkan pemimpin PAS dan Umno bertemu di Kuala Lumpur, namun menyifatkannya sebagai pertemuan biasa. Menurutnya, beliau tidak terlibat secara peribadi. Pertemuan itu berlaku beberapa hari selepas Timbalan Presiden PAS Tuan Ibrahim Tuan Man menggesa partinya dan Umno bekerjasama dalam PRN Johor, dengan menyatakan sudah tiba masa untuk menghidupkan semula MN.
Usaha Ke Arah Hubungan Lebih Rapat
Usaha ke arah hubungan lebih rapat itu turut berlaku ketika PAS sedang menilai semula hubungannya dengan Bersatu susulan beberapa perbalahan dalam PN. Awang Azman berkata, walaupun pengesahan Hadi menunjukkan saluran komunikasi antara kedua-dua parti dibuka semula, ia tidak boleh dianggap sebagai kebangkitan rasmi MN kerana belum ada sebarang keputusan rasmi, perbincangan struktur, pembahagian kerusi atau persetujuan daripada kepimpinan Umno dan Barisan Nasional (BN).
Bagaimanapun, beliau setuju kenyataan Tuan Ibrahim adalah signifikan kerana pemimpin itu merupakan timbalan presiden PAS. “Apabila beliau menyebut Johor sebagai masa yang sesuai untuk menghidupkan MN 2.0, ia menunjukkan PAS mahu menguji semula formula perpaduan Melayu-Islam dalam konteks pilihan raya negeri.”
Johor Berpotensi Menjadi Medan Ujian
Awang Azman berkata, Johor berpotensi menjadi ‘medan ujian baharu’ bagi kerjasama PAS-Umno menjelang PRU akan datang. “Johor penting kerana BN mahu bertanding secara solo, manakala pilihan raya negeri itu berlangsung ketika wujud ketegangan dalaman dalam kerajaan perpaduan serta tekanan menjelang pilihan raya umum akan datang,” katanya.
Pandangan Mazlan Ali
Sementara itu, Mazlan Ali dari Universiti Teknologi Malaysia berkata, kenyataan Tuan Ibrahim perlu dilihat dalam konteks hubungan PAS dengan Bersatu yang semakin tegang. “Gesaan ini muncul selepas hubungan PAS dan Bersatu semakin merosot dan mungkin berpecah. Saya rasa gesaan ini lebih kepada persediaan menghadapi pilihan raya negeri Johor dan Negeri Sembilan.”
Mazlan berkata, kerjasama di Johor adalah sesuatu yang amat diharapkan PAS dan boleh membuka jalan kepada kerjasama lebih luas dalam PRU akan datang jika menjadi kenyataan. Bagaimanapun, beliau ragu-ragu Umno akan menerima cadangan PAS kerana ia banyak kali menolak usaha damai PAS dan ‘akan menolaknya lagi.’
Beliau juga berkata, kerjasama pilihan raya akan lebih menguntungkan PAS berbanding Umno kerana PAS sedang berdepan isu dengan Bersatu, manakala Umno mempunyai peluang baik untuk menang PRN secara solo.
Latar Belakang Muafakat Nasional
MN ditubuhkan pada 2019 susulan kemenangan Pakatan Harapan (PH) dalam PRU 2018 dengan tujuan menyatukan undi Melayu-Islam. Namun, ia berkubur pada tahun berikutnya selepas PAS bekerjasama dengan Bersatu dalam PN.
