Khairy Dakwa Nasihat Peguam Negara Salah Punca GEG Digugurkan
Bekas Menteri Kesihatan Khairy Jamaluddin hari ini mendedahkan bahawa Malaysia sebenarnya berpotensi meluluskan undang-undang larangan pembelian tembakau untuk generasi akan datang, serupa dengan perundangan yang baru diluluskan di United Kingdom. Namun, menurutnya, peluang itu terlepas akibat nasihat yang dikatakan salah daripada Peguam Negara.
Persediaan Rang Undang-Undang Sebelum PRU15
Khairy menjelaskan bahawa beliau telah menyiapkan rang undang-undang untuk tujuan tersebut sebelum meninggalkan Kementerian Kesihatan pada November 2022, berikutan pembubaran Parlimen menjelang Pilihan Raya Umum ke-15. Dalam satu cerita Instagram, beliau mengucapkan tahniah kepada UK dan menyatakan, "Ya, terdapat isu-isu sah sekitar penguatkuasaan, tetapi ini adalah kemenangan besar untuk kesihatan awam. Malaysia boleh meluluskan undang-undang ini, tetapi peruntukan itu digugurkan kerana nampaknya industri tembakau/vape meyakinkan Kabinet menentangnya. Pada pandangan saya, peguam negara menasihati Kabinet dengan salah."
Keputusan UK dan Perbandingan dengan Malaysia
Kedua-dua dewan parlimen UK semalam meluluskan rang undang-undang untuk melarang kanak-kanak berusia 17 tahun ke bawah membeli rokok sepanjang hayat mereka. Tobacco and Vapes Bill bertujuan menghalang sesiapa yang lahir selepas 1 Januari 2009 daripada mula merokok, seperti dilaporkan AFP. Menteri Kesihatan UK Wes Streeting menyebutnya sebagai "detik bersejarah untuk kesihatan negara" yang akan membawa kepada "generasi bebas asap pertama, dilindungi daripada ketagihan dan bahaya seumur hidup".
Di Malaysia, Dewan Rakyat meluluskan Control of Smoking Products for Public Health Bill 2023 pada November 2023 selepas perbahasan sengit dari kedua-dua belah pihak mengenai penyingkiran peruntukan generational endgame (GEG). Peruntukan ini sepatutnya melarang penjualan produk tembakau dan vape kepada mereka yang lahir selepas 2007.
Pandangan Peguam Negara dan Respons Kerajaan
Menteri Kesihatan ketika itu, Dr Zaliha Mustafa, menyatakan kerajaan memutuskan untuk mengeluarkan peruntukan GEG daripada versi pindaan rang undang-undang kerana ia tidak berperlembagaan. Ini berikutan Peguam Negara ketika itu, Ahmad Terrirudin Salleh, berkata peruntukan GEG melanggar hak kepada perlindungan sama rata di bawah undang-undang. Walau bagaimanapun, Zaliha menekankan bahawa kementerian tidak membatalkan peruntukan tersebut sepenuhnya. Beliau berkata ia hanya diketepikan "buat masa ini", dan kerajaan mungkin menghidupkan semula penggubalan undang-undang jika keperluan timbul.
Walaupun sesetengah pihak mendakwa Kementerian Kesihatan berada di bawah tekanan oleh pelobi untuk tidak memasukkan peruntukan GEG, Zaliha menafikan dengan menyatakan tiada faktor lain terlibat selain pandangan peguam negara. Isu ini terus menjadi perbincangan hangat dalam kalangan pemimpin dan aktivis kesihatan awam yang prihatin terhadap impak jangka panjang tembakau terhadap generasi muda.
