Perlembagaan adalah sui generis. Ungkapan Latin ini bermaksud “daripada jenisnya sendiri” atau “dalam kelas tersendiri” atau ringkasnya “unik”.
Perlembagaan Sebagai Instrumen Hidup
Menurut kata-kata Presiden Mahkamah Rayuan (ketika itu) Raja Azlan Shah (kini DYMM Sultan Perak), perlembagaan, yang bersifat sui generis, memerlukan prinsip tafsirannya sendiri, sesuai dengan karakternya, tanpa semestinya menerima peraturan dan anggapan biasa tafsiran statutori. (Lihat penghakiman baginda dalam Dato Menteri Othman Bin Baginda & Anor v Dato Ombi Syed Alwi Bin Syed Idrus [1981] 1 MLJ 29)
Sebagai satu perundangan yang hidup, perlembagaan menuntut penghormatan bukan sahaja terhadap bahasa yang digunakan tetapi juga terhadap tradisi dan kebiasaan yang memberikan makna kepada bahasa tersebut. Walaupun mengiktiraf bahawa peraturan tafsiran mungkin terpakai, suatu penyimpangan boleh diambil untuk proses tafsiran perlembagaan bagi memberikan kesan kepada watak dan asal usulnya.
Dalam kata-kata Lord Wilberforce, peruntukan perlembagaan mesti ditafsirkan secara luas dan bukan secara picik – iaitu, “dengan kurang ketegaran dan lebih kemurahan daripada Akta lain”. (Lihat penghakiman baginda dalam Minister of Home Affairs v Fisher [1979] 3 All ER 21)
Presiden Mahkamah Rayuan Raja Azlan Shah menegaskan bahawa inilah cara kita harus mentafsirkan Perlembagaan Persekutuan kita, yang digubal hasil rundingan dan perbincangan antara Kerajaan British, Raja-Raja Melayu dan Parti Perikatan berkaitan syarat-syarat pemberian kemerdekaan.
Kedudukan Raja-Raja Melayu
Salah satu ciri utamanya ialah tempat dan peranan Raja-Raja Melayu, yang, untuk meminjam kata-kata DYMM Sultan Perak, menggambarkan “kedalaman warisan kita dan kekuatan undang-undang perlembagaan kita”.
Jika perlembagaan adalah unik, Perlembagaan Persekutuan adalah lebih unik lagi kerana, antara lain, dalam kata-kata ahli perlembagaan agung Prof Hickling, ia adalah dokumen yang mencampurkan “idea Westminster dan pengalaman India”. Perlembagaan Persekutuan mempunyai “sedikit persamaan dalam dunia moden” – untuk meminjam kata-kata ahli perlembagaan agung kita sendiri, Prof Dr Shad Saleem Faruqi.
Sambutan Pelbagai Kaum
Sebagai fakta, negara tidak mempunyai persamaan untuk sambutan sepanjang hujung minggu dan hari ini: Kaamatan, Gawai, Hari Wesak dan Hari Keputeraan Rasmi Yang di-Pertuan Agong.
Jika sambutan Kaamatan dan Gawai memberi peluang untuk memperbaharui komitmen terhadap pembangunan yang lebih adil untuk Sabah dan Sarawak manakala Hari Wesak menawarkan kesempatan untuk merenung nilai-nilai murni yang menjadi asas kehidupan masyarakat yang harmoni, marilah kita mengambil kesempatan Hari Keputeraan Rasmi Yang di-Pertuan Agong – sambutan kebangsaan untuk menghormati Raja – untuk mengukuhkan semula secara jelas, tegas dan sebulat suara kedudukan perlembagaan Raja-Raja Melayu.
Ini adalah pendapat peribadi penulis atau penerbitan dan tidak semestinya mewakili pandangan Malay Gazette.
