Menteri Kerja Raya Dato Sri Alexander Nanta Linggi mengumumkan bahawa kerajaan pusat mempergiatkan usaha untuk mengukuhkan sektor pembinaan Sabah melalui pelaburan yang lebih besar, pemantauan projek yang lebih ketat, dan peningkatan pembinaan kapasiti industri.
Peruntukan Besar untuk Projek Jalan Persekutuan
Di bawah Rancangan Malaysia Ke-13 (13MP), Kementerian Kerja Raya memperuntukkan RM2.4 bilion untuk projek jalan persekutuan di Sabah di bawah pelan giliran pertama 2026. Peruntukan ini merangkumi RM35.5 juta untuk program pembaikan cerun, RM6.6 juta untuk projek jambatan, RM1.845 bilion untuk kerja jalan raya, dan RM34.5 juta untuk kerja awal.
Bagi tahun ini, sebanyak RM512.17 juta telah diperuntukkan untuk penyelenggaraan jalan persekutuan, merangkumi pembaikan rutin, penstabilan cerun, penyelenggaraan jambatan, dan sistem lalu lintas. Ini menunjukkan peningkatan sebanyak 31.29 peratus berbanding tahun 2025.
Menurut Nanta, peningkatan ini adalah sebagai respons kepada maklum balas orang ramai. “Kami faham apabila orang kata jalan di Sabah ‘macam permukaan bulan’. Kami akui ada masalah. Tetapi perlu difahami bahawa Kementerian Kerja Raya dan JKR Malaysia hanya bertanggungjawab ke atas jalan persekutuan,” katanya dalam sidang akhbar di Minggu Pembinaan Antarabangsa (ICW) Borneo dan BuildXpo di sini hari ini.
Beliau menjelaskan bahawa jalan negeri dan tempatan adalah di bawah kerajaan Sabah melalui Sistem Maklumat Rekod Jalan Malaysia (Maris), iaitu mekanisme pembiayaan persekutuan yang diagihkan mengikut formula.
Peningkatan Peruntukan Penyelenggaraan
Peruntukan penyelenggaraan juga meningkat secara mendadak, dengan kerja pembaikan kecil meningkat daripada RM50 juta kepada RM200 juta tahun ini, iaitu peningkatan 300 peratus. “Pada masa lalu, termasuk tahun lepas, peruntukan penyelenggaraan untuk kategori tertentu hanya RM50 juta. Tahun ini, untuk kerja pembaikan kecil tetapi penting pada permukaan jalan persekutuan, peruntukan meningkat kepada RM200 juta,” katanya.
Beliau menambah bahawa semua peruntukan telah dimasukkan dan kerja-kerja sudah dijalankan. Kontraktor dipilih melalui sistem undian bagi memastikan keadilan dan ketelusan. “Sebelum ini, terdapat kurang daripada 100 pakej kerja. Tahun ini, Sabah mempunyai lebih 170 projek. Ini bermakna lebih banyak kontraktor kecil dalam kategori G1 hingga G4 kini mempunyai peluang,” katanya.
Pemantauan Ketat dan Pembinaan Kapasiti
Mengenai pemantauan, Nanta berkata kementerian telah memperketatkan pengawasan melalui pegawai kanan dan pasukan petugas yang menjalankan lawatan tapak secara berkala. “Kami benar-benar memantau dengan rapi sekarang. Ini adalah salah satu penambahbaikan yang kami laksanakan di peringkat kementerian untuk memastikan semua projek dijalankan dengan betul dan mengikut piawaian yang ditetapkan.”
Beliau juga menekankan kepentingan pembinaan kapasiti. “Jika kita kekurangan kapasiti, apabila kita mahu membina atau melaksanakan projek, banyak masalah dan cabaran timbul, yang boleh menjadi sangat mahal. Ia mungkin memerlukan lanjutan masa dan kadangkala projek menjadi terbengkalai. Itulah sebabnya pembinaan kapasiti adalah penting.”
Kementerian, melalui Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan (CIDB) dan kepakaran dari Jabatan Kerja Raya (JKR), komited untuk membantu Sabah meningkatkan keupayaan teknikal bagi memastikan penyampaian projek yang lebih lancar.
Kesan kepada Ekonomi Tempatan
Program ini juga dijangka memberi manfaat kepada ekonomi tempatan dengan mengedarkan wang dalam komuniti. “Kami tidak kata ini mencukupi. Harapnya, tahun depan kami boleh teruskan perkara yang sama. Tetapi sekurang-kurangnya tahun ini kami telah membuat lonjakan besar dari segi belanjawan, dengan peningkatan 300 peratus untuk tujuan ini,” tambah Nanta.
Beliau turut menyebut bahawa inisiatif seperti Akademi Binaan Malaysia (ABM) di Sabah telah membantu melatih belia tempatan, manakala makmal ujian baharu memastikan bahan binaan memenuhi piawaian keselamatan. “Kami tidak mahu membina sesuatu menggunakan bahan binaan berkualiti rendah kerana secara semula jadi kualiti projek akan terjejas. Ia boleh menjadi berbahaya, runtuh atau mengalami pelbagai bentuk kerosakan,” katanya.
Penggunaan BIM untuk Lebuh Raya Pan Borneo Sabah
Beliau juga memaklumkan bahawa Pemodelan Maklumat Bangunan (BIM), yang telah menjimatkan kos dalam projek Lebuh Raya Pan Borneo Sarawak, akan digunakan untuk bahagian Sabah projek tersebut.
ICW Borneo dan BuildXpo bertujuan untuk meningkatkan industri pembinaan tempatan di tengah-tengah pembangunan infrastruktur yang semakin pesat, dengan sektor ini semakin didorong oleh pendigitalan dan teknologi. “Malaysia tidak ketinggalan kerana industri pembinaan sememangnya enjin pertumbuhan untuk ekonomi kita,” kata Nanta.
