Strategi Top-up Undi BN: Dari Johor ke Negeri Sembilan
Menurut analisis Prof. Dr. Phar Kim Beng dari Universiti Islam Antarabangsa Malaysia, politik Malaysia kini memasuki era di mana pilihan raya dimenangi bukan melalui perubahan ideologi yang besar, tetapi melalui penambahan undi secara berhati-hati. Setiap gabungan mencari sokongan tambahan yang cukup untuk melepasi garisan penamat pilihan raya. Dalam banyak aspek, politik kontemporari menyerupai kad Touch 'n Go yang biasa digunakan di Malaysia. Setiap perjalanan memerlukan kredit yang mencukupi. Tanpa top-up tepat pada masanya, perjalanan terhenti di plaza tol seterusnya.
Bagi Barisan Nasional (BN), daya tarikan untuk mendapatkan sokongan elektoral tambahan daripada PAS adalah difahami. Di kawasan parlimen marginal, pemindahan undi yang agak kecil boleh menentukan kemenangan atau kekalahan. Politik sering kali diputuskan dengan margin yang sempit dan bukannya kemenangan besar yang memberangsangkan.
Kos Strategik Di Sebalik Top-up Politik
Namun, apa yang kelihatan seperti top-up elektoral yang berguna mungkin membawa kos strategik yang melampaui pilihan raya seterusnya. Penulis berpendapat bahawa walaupun pakatan taktikal boleh memberikan keuntungan elektoral yang penting, gabungan politik Malaysia mesti mengimbangi keuntungan undi jangka pendek dengan kepercayaan jangka panjang di seluruh persekutuan. PAS memiliki salah satu organisasi akar umbi yang paling berdisiplin di negara ini dan pangkalan sokongan setia yang telah bertahan melalui pelbagai perubahan politik. Selama beberapa dekad, parti itu telah menunjukkan keupayaan untuk mengekalkan identitinya sambil bekerjasama, pada masa yang berbeza, dengan pelbagai rakan politik di bawah keadaan nasional yang berubah-ubah.
Bagi BN, ini mewujudkan peluang taktikal yang jelas. Jika PAS dapat membantu menyatukan bahagian undi Melayu-Islam di kawasan yang dipertandingkan rapat, ia mungkin memberikan kredit politik tambahan yang diperlukan untuk melepasi halangan pilihan raya seterusnya. Tetapi top-up politik tidak pernah percuma. Setiap sumber kekuatan elektoral baru juga memperkenalkan pengiraan politik baru. Sokongan tambahan daripada satu segmen pengundi mungkin menimbulkan ketidakpastian di kalangan yang lain. Aritmetik elektoral tidak boleh dipisahkan selama-lamanya daripada persepsi politik.
Perbezaan Antara Semenanjung dan Borneo
Di sinilah Semenanjung Malaysia dan Borneo mula bercapah. Di bahagian Semenanjung Malaysia, terutamanya kawasan di mana pengundi Melayu-Islam membentuk majoriti besar, persefahaman elektoral yang melibatkan PAS boleh meningkatkan kecekapan undi dengan mengurangkan fragmentasi. Pengaturan sedemikian mungkin kelihatan rasional dari perspektif kempen. Walau bagaimanapun, landskap politik di Sabah dan Sarawak telah berkembang secara berbeza. Kedua-dua negeri Borneo secara konsisten menekankan kepelbagaian budaya, kepelbagaian agama dan autonomi negeri dalam persekutuan Malaysia. Politik mereka biasanya kurang didorong oleh persaingan ideologi berbanding dengan soalan mengenai hubungan persekutuan-negeri, pembangunan, infrastruktur dan jaminan perlembagaan di bawah Perjanjian Malaysia 1963.
Akibatnya, strategi yang direka untuk mengukuhkan prestasi elektoral di Semenanjung mungkin tidak semestinya menghasilkan keyakinan politik yang sama di seberang Laut China Selatan. Ini tidak bermakna Sabah dan Sarawak menolak kerjasama dengan parti dari Semenanjung Malaysia. Sebaliknya, pemimpin politik di sana secara tradisinya berhati-hati untuk mengekalkan identiti politik dan kedudukan perlembagaan mereka yang tersendiri dalam persekutuan.
Trend Terkini di Sabah dan Johor
Perkembangan elektoral terkini di Sabah dan Johor juga mencadangkan satu corak baru. Ketidakpuasan hati awam terhadap Kerajaan Perpaduan nampaknya, sekurang-kurangnya dalam pertandingan tersebut, telah diterjemahkan kepada tekanan elektoral yang lebih besar ke atas Pakatan Harapan berbanding BN. Sama ada ini menjadi trend nasional yang berkekalan masih tidak pasti, tetapi ia menggambarkan bagaimana politik gabungan telah menjadi semakin terbeza di mata pengundi. Bagi BN, oleh itu, mencari top-up elektoral menjadi dua kali ganda menarik. Jika ketidakpuasan hati terhadap kerajaan persekutuan secara tidak seimbang menjejaskan rakan gabungan lain, BN secara semula jadi mempunyai insentif untuk mengukuhkan kedudukan elektoralnya sendiri sambil memperluaskan pangkalan sokongannya di mana mungkin.
Keseimbangan Jangka Panjang Persekutuan
Namun, terdapat perbezaan penting antara kelebihan elektoral dan keseimbangan politik jangka panjang. Malaysia hari ini tidak lagi ditadbir semata-mata melalui aritmetik politik Semenanjung Malaysia. Sabah dan Sarawak telah menjadi sangat diperlukan untuk pembentukan dan ketahanan kerajaan persekutuan. Keutamaan politik mereka semakin membentuk siapa yang mentadbir Putrajaya. Sebarang strategi elektoral yang mengukuhkan satu bahagian persekutuan sambil menimbulkan kegelisahan di bahagian lain memerlukan pertimbangan yang teliti.
Touch 'n Go menyediakan metafora yang sesuai kerana setiap top-up mengubah baki akaun. Menambah kredit membolehkan seseorang meneruskan perjalanan, tetapi setiap perbelanjaan juga mengurangkan fleksibiliti masa depan. Modal politik berfungsi dengan cara yang sama. Setiap keuntungan taktikal mempunyai akibat strategik. BN oleh itu menghadapi tindakan mengimbang yang halus. Ia mesti mempertimbangkan sama ada top-up elektoral yang diperoleh melalui persefahaman taktikal yang lebih rapat dengan PAS melebihi kebimbangan potensi yang mungkin ditimbulkan oleh pengaturan sedemikian di kalangan rakan gabungan, parti serantau dan pengundi di Malaysia Timur.
Kesimpulan: Cabaran Semua Gabungan Besar
Pemerhatian ini tidak unik kepada BN. Setiap gabungan utama di Malaysia telah, pada masa yang berbeza, mencari kerjasama politik yang lebih luas untuk mengukuhkan prospek elektoralnya. Pembinaan gabungan adalah ciri yang wujud dalam sistem politik Malaysia yang berpecah. Persoalan utama oleh itu bukanlah sama ada parti harus bekerjasama. Sebaliknya, ia adalah bagaimana kerjasama tersebut menjejaskan perpaduan jangka panjang persekutuan. Akhirnya, memenangi pilihan raya tetap penting. Kerajaan tidak boleh mentadbir tanpa mendapatkan majoriti parlimen. Namun mentadbir Malaysia memerlukan lebih daripada matematik elektoral. Ia memerlukan mengekalkan keyakinan di seluruh persekutuan yang dicirikan oleh sejarah yang berbeza, budaya politik yang berbeza dan jangkaan yang berbeza.
Kad Touch 'n Go memerlukan top-up tetap untuk terus bergerak. Gabungan politik tidak berbeza. Tetapi tidak seperti dompet elektronik, modal politik tidak boleh diisi semula tanpa akibat. Setiap top-up elektoral mengubah keseluruhan baki kepercayaan dalam persekutuan. Cabaran bagi BN, serta setiap gabungan utama, adalah bukan semata-mata untuk mengumpul cukup undi untuk melepasi plaza tol pilihan raya seterusnya. Ia adalah untuk memastikan bahawa top-up taktikal hari ini tidak menjadi liabiliti strategik esok. Dalam persekutuan yang pelbagai seperti Malaysia, perjalanan politik berjaya hanya apabila setiap rantau percaya ia bergerak ke arah yang sama.
* Phar Kim Beng, PhD, adalah profesor Pengajian ASEAN, Universiti Islam Antarabangsa Malaysia.
** Ini adalah pendapat peribadi penulis atau penerbitan dan tidak semestinya mewakili pandangan Malay Mail.
