Perpaduan Melayu: Mitos yang Diperdagangkan Elit Politik untuk Kuasa
Setiap kali politik Melayu tenggelam dalam kancah persaingan biasa, frasa yang sama akan diulang-ulang: perpaduan Melayu. Ungkapan ini bergema di perhimpunan parti dan dikitar semula tanpa henti oleh politikus yang tidak mampu menyatukan jawatankuasa mereka sendiri, apatah lagi seluruh komuniti.
Jika perpaduan benar-benar wujud, ia tidak perlu diisytiharkan dengan begitu lantang. Mari kita berterus terang: masalahnya bukan orang Melayu. Rakyat Melayu biasa tidak merobek negara ini. Mereka bekerja, membesarkan keluarga, membayar cukai, risau tentang inflasi, dan tertanya-tanya mengapa politik semakin terpisah dari realiti. Mereka sibuk bertahan hidup, sementara politikus sibuk berlagak.
Masalah Sebenar: Kelas Politik Melayu yang Ketagih Kuasa
Masalah sebenar ialah kelas politik Melayu, sekumpulan elit kecil yang ketagih dengan kuasa, patronase, dan peperangan dalaman, namun sentiasa menuntut kesetiaan atas nama perpaduan. Dalam kamus mereka, perpaduan bermaksud ketaatan buta.
Percubaan serius pertama untuk perpaduan politik Melayu bermula dengan penubuhan Umno. Ini bukan projek moral, tetapi respons politik terhadap penyusunan semula penjajah yang mengancam keutamaan Melayu. Umno menyatukan persatuan Melayu untuk menggabungkan kuasa tawar-menawar, bukan untuk mencipta keharmonian. Ia berjaya kerana objektifnya jelas: kelangsungan hidup dan dominasi dalam susunan pasca penjajahan.
Namun, perpaduan itu bersyarat. Ia bergantung pada kawalan elit, bantahan yang diurus, dan pakatan seimbang dengan parti bukan Melayu. Apabila syarat-syarat itu lemah, perpaduan turut goyah. Perpaduan hanya bertahan selagi kuasa kekal terpusat dan tidak dipersoalkan.
Ilusi PAS-Umno dan Kegagalan Muafakat Nasional
Selama beberapa dekad, penyokong perpaduan menunjuk kepada ikatan agama dan budaya antara Umno dan PAS. Jika kedua-dua ini boleh bersatu, hujahnya, perpaduan Melayu akhirnya akan terwujud. Hujah ini hanya bertahan kerana orang enggan melihat sejarah.
Allahyarham Nik Abdul Aziz Nik Mat tegas. Beliau menolak perpaduan dengan Umno secara terus terang semasa hayatnya. Dialog dibenarkan, tetapi penyerahan tidak. Beliau memahami sesuatu yang ramai penginjil perpaduan berpura-pura tidak nampak: perpaduan tanpa kesaksamaan adalah penyerahan. Dan penyerahan bukan perpaduan, ia adalah penundukan.
Apabila Muafakat Nasional ditempa pada 2019, ia bertahan tepat selagi pengiraan kuasa berubah. Setelah akses kepada kerajaan, jawatan, dan pengaruh mula bermain, retorik perpaduan menguap. Perjanjian itu runtuh di bawah berat ego dan persaingan lama yang sama. Perpaduan, ternyata, rapuh apabila ia bersaing dengan cita-cita.
Pola Berulang: Percubaan Penyatuan Menghasilkan Perpecahan
Setiap kali politik Melayu cuba memusatkan kuasa atas nama perpaduan, ia akhirnya mendesentralisasikan dirinya melalui ego, faksionalisme, dan ketidakpercayaan. Setiap percubaan penyatuan menghasilkan pecahan lain. Setiap slogan tentang kebersamaan mencipta alasan lain untuk pengecualian.
Jika sesiapa mempunyai kuasa untuk menyatukan orang Melayu secara politik, ia adalah Dr Mahathir Mohamad. Beliau mendominasi politik Melayu selama beberapa dekad, menghancurkan lawan, membentuk semula institusi, dan memusatkan kuasa lebih berkesan daripada sesiapa pun. Jika perpaduan mungkin dengan kekuatan kehendak, beliau akan mencapainya.
Namun, Mahathir akhirnya mengakui bahawa parti berasaskan Melayu tidak boleh menyatukan orang Melayu, yang sepatutnya menamatkan perdebatan. Sebaliknya, kelas politik memilih penafian. Lebih mudah melaungkan slogan seperti Bangsa Malaysia, kemakmuran bersama, dan perpaduan nasional daripada membongkar mesin yang mendapat keuntungan daripada perpecahan.
Realiti Hari Ini: Parti Tidak Boleh Bersatu Diri Sendiri
Maju ke hari ini dan gambaran hampir lucu. Umno tidak boleh menyatukan dirinya sendiri. PAS tegar secara ideologi dan selektif secara strategik. Bersatu mengecil. PKR berpecah dalaman dan keliru arah. Semua mendakwa bercakap untuk orang Melayu, tetapi tiada siapa bercakap antara satu sama lain.
Sementara itu, Anwar Ibrahim mentadbir dengan gabungan yang wujud lebih kerana keperluan daripada perpaduan. Sama ada beliau mendengar penasihatnya atau mengitar mereka hampir tidak relevan. Kerajaan bertahan, tetapi ia tidak memberi keyakinan terhadap koheren jangka panjang. Kelangsungan hidup telah menggantikan wawasan. Jangka hayat telah menggantikan kepimpinan.
Pembangkang, jika boleh dipanggil begitu, menghabiskan lebih banyak masa meruntuhkan dirinya sendiri daripada mencabar dasar. Satu faksi menunggu yang lain runtuh. Yang lain menunggu pembelotan. Semua menunggu orang lain gagal. Dan melalui semua ini, orang Melayu disuruh bersatu.
Perpaduan Hanya Frasa Tangkapan untuk Elit Politik
Elit politik Melayu sebenarnya tidak mahu perpaduan kerana ia memerlukan kompromi, perkongsian kuasa, melepaskan rangkaian patronase, akauntabiliti, dan pemimpin mengundur diri apabila mereka kehilangan kredibiliti. Perpaduan akan menelan kos segala yang mereka nikmati sekarang.
Sebaliknya, ketidaksepaduan sangat berguna. Ia membolehkan pemimpin menyalahkan saingan, menggerakkan pengikut melalui ketakutan, dan mengelak pemeriksaan. Setiap pergaduhan dalaman boleh dibingkai semula sebagai perjuangan mulia untuk kelangsungan hidup Melayu, walaupun ia hanyalah pertandingan untuk jawatan.
Apabila politik menjadi teater, perpaduan menjadi alat peraga. Itulah sebabnya perpaduan sentiasa dijanjikan dan tidak pernah disampaikan.
Orang Melayu Bukan Masalah, Sistem Politik yang Rosak
Ini perlu dinyatakan dengan jelas: orang Melayu tidak berpecah sebagai komuniti. Mereka tidak mampu hidup bersama atau tujuan bersama. Mereka tidak menunggu politikus mengajar mereka cara hidup bersama. Mereka sudah melakukannya. Kelas politiklah yang berpecah, tidak selamat, dan ketagih dominasi.
Komuniti lain tidak perlu campur tangan. Mereka hanya perlu menonton. Tontonan elit Melayu merobek satu sama lain mengekalkan dirinya sendiri. Di bawah sistem semasa, tiada siapa boleh menyatukan orang Melayu. Bukan Umno atau PAS, bukan reformis atau jurutera gabungan yang tersilap menganggap kelangsungan hidup sebagai wawasan.
Sistem ini memberi ganjaran kepada perpecahan dan menghukum penumpuan. Jika penyatu pernah muncul, orang itu tidak berada dalam sistem sekarang. Mereka tidak berada di perhimpunan parti. Mereka tidak mengitar semula ucapan yang sama. Mereka tidak obses dengan legasi atau keturunan. Tetapi mereka pasti tidak dijemput ke meja.
Masa untuk Bersara Mitos Perpaduan Melayu
Mungkin sudah tiba masanya untuk bersara mitos ini sepenuhnya. Perpaduan Melayu telah menjadi gangguan, perisai mudah di sebaliknya kesederhanaan bersembunyi. Ia digunakan untuk mendiamkan kritikan dan membenarkan disfungsi.
Daripada bertanya sama ada orang Melayu bersatu, mereka harus bertanya sama ada pemimpin mereka kompeten, jujur, dan akauntabel. Kerana perpaduan tanpa integriti tidak berguna. Perpaduan tanpa hala tuju kosong. Perpaduan tanpa reformasi hanyalah satu lagi pembohongan yang disamarkan sebagai patriotisme.
Dan apabila slogan berhenti berfungsi, politikus masih dalam perniagaan. Rakyat Melayu biasa yang menanggung kosnya. Mitos perpaduan ini hanya menguntungkan elit yang berkuasa, sementara rakyat terus terperangkap dalam kitaran retorik kosong dan realiti politik yang pahit.
