PAS Tunjukkan Kepraktisan Politik di Johor
Pada 30 Jun lalu, dua pemimpin PAS dari cawangan Batu Pahat hadir di majlis Barisan Nasional (BN) di Johor, mengejutkan pengerusi BN Johor, Onn Hafiz Ghazi. Menurut laporan FMT, Onn Hafiz memeluk Misran Samian dan Hazrin Abdul Hamid, ahli jawatankuasa PAS Batu Pahat, ketika mereka dijemput naik ke pentas. Ini mengikut arahan ibu pejabat PAS untuk mengundi calon Umno dan BN di 23 kerusi yang tidak ditandingi Perikatan Nasional (PN) dalam pilihan raya negeri Johor pada 11 Julai.
PAS tidak meletakkan calon di Batu Pahat, malah hanya bertanding di 11 daripada 56 kerusi DUN Johor. Mengapa ia menyokong Umno? PAS menjangkakan Umno akan membentuk kerajaan negeri seterusnya. Jika Umno tidak mempunyai majoriti kukuh, hubungan mesra ini boleh membawa kepada kerjasama PAS-Umno dalam kerajaan. Atau, kerajaan baru mungkin melantik seorang wakil PAS sebagai ahli dewan yang tidak dipilih, seperti yang dibenarkan pindaan perlembagaan negeri baru-baru ini yang menambah jumlah wakil rakyat kepada 61.
Sejarah Pakatan PAS: Dari 1969 ke 2022
Sejarah PAS adalah kisah bagaimana ia bijak menggunakan perkongsian untuk berkembang. Pada 1969, PAS bertanding solo dan menang 12 kerusi parlimen. Lima tahun kemudian, ia menyertai BN bersama Umno dan meraih 13 kerusi, serta merasai kuasa persekutuan buat pertama kali. Pakatan ini berakhir pada 1977 apabila PAS dipecat, menyebabkan ia hanya menang lima kerusi pada 1978 dan 1982, serta satu kerusi pada 1986.
Kebangkitan semula berlaku pada 1999 apabila PAS menyertai Barisan Alternatif bersama DAP dan PKR. Walaupun ia parti Islam yang komited kepada negara Islam, kerjasama dengan DAP sekular adalah langkah berani. Namun, gelombang Reformasi membawa PAS menang 27 kerusi dan merebut Terengganu. Ini diikuti 23 kerusi pada 2008 di bawah Pakatan Rakyat, dan 21 kerusi pada 2013. Selepas Pakatan Rakyat pecah pada 2015, PAS menang 18 kerusi pada 2018, cukup untuk memegang Kelantan dan Terengganu.
Puncaknya pada 2022, apabila PAS bergabung dengan Bersatu dalam PN dan menang 43 kerusi parlimen, menjadikannya parti tunggal terbesar di Parlimen. Ini adalah kali pertama PAS menjadi pemain nasional, bukan sekadar serantau. Menurut A. Kathirasen, penulis artikel ini, "PAS telah menguasai seni meminjam kekuatan."
PAS Bertukar Sekutu Lagi: Tinggalkan Bersatu, Pilih Wawasan
Kini, PAS telah menamatkan kerjasama peringkat persekutuan dengan Bersatu dan beralih kepada Parti Wawasan Negara pimpinan Hamzah Zainudin. Mengapa? Wawasan mempunyai lebih ramai MP berbanding Bersatu, dan PAS mungkin menganggap Hamzah lebih mudah diurus berbanding Muhyiddin Yassin, bekas perdana menteri. Namun, PAS akan terus bekerjasama dengan ADUN Bersatu di Kedah, Kelantan dan Terengganu untuk mengelak ketidakstabilan.
Langkah ini mencerminkan strategi jangka panjang PAS menggunakan pakatan untuk berkembang. Ia sudah memegang Kedah dan Perlis, dan kini menyasarkan Johor. PAS telah memasuki dan keluar dari pelbagai pakatan besar sejak 1970-an, termasuk BN, Angkatan Perpaduan Ummah, Barisan Alternatif, Pakatan Rakyat, Gagasan Sejahtera, Muafakat Nasional dan PN. Ia bekerjasama dengan Umno untuk perpaduan Melayu-Islam, dengan DAP untuk tenaga pembangkang bandar, dan dengan Bersatu untuk gelombang anti-establishment.
PAS dan Masa Depan Politik Malaysia
Walaupun pakatan ini kadangkala dilihat sebagai tidak konsisten, PAS menganggapnya sebagai alat sementara untuk mencapai matlamat pemerintahan Islam. Apabila keadaan berubah, PAS menarik diri sambil mengekalkan fleksibiliti untuk kerjasama masa depan. Namun, adalah tidak adil untuk mengatakan PAS hanya menumpang kekuatan orang lain, kerana pakatan ini juga bergantung pada kekuatan akar umbi PAS.
Dalam persekitaran semasa dengan populasi Melayu-Islam yang semakin meningkat, ketidakpastian PAS dalam politik pakatan mungkin menjadi kekuatan utamanya. Ia boleh memberikan keuntungan nyata tetapi tidak menjanjikan kesetiaan jangka panjang. Sama ada gaya politik cair ini akan membawa PAS ke Johor dan seterusnya masih belum pasti. Tetapi satu perkara jelas: di Malaysia yang sentiasa berubah, parti yang menguasai seni pakatan sementara mungkin akan bertahan lebih lama daripada yang lain, dalam usahanya merealisasikan impian menjadikan Malaysia sebuah negara Islam.
