Keputusan Johor untuk memperbesar dewan undangan negeri dengan pelantikan lima ahli tambahan mengingatkan kita bagaimana sistem ini boleh — dan telah — disalahgunakan. Pada tahun 1985, pilihan raya Sabah yang diadakan selama dua hari, pada 20 dan 21 April, baru sahaja berakhir. Ketua menteri ketika itu, Harris Salleh, yang juga presiden Berjaya, telah memimpin Barisan Nasional (BN) ke pilihan raya dengan keyakinan seorang calon yang sudah pasti menang. Harris tidak dapat menyembunyikan keyakinan dirinya yang melampau.
Menentang kekuatan BN ialah Parti Bersatu Sabah (PBS), sebuah parti baru yang ditubuhkan hanya 47 hari sebelum pilihan raya oleh pembelot Berjaya, Joseph Pairin Kitingan. Pairin telah meninggalkan Berjaya kerana perselisihan dengan Harris pada tahun sebelumnya. Antara lain, PBS bertanding atas platform autonomi Sabah dan menentang campur tangan persekutuan. Parti itu memenangi 25 daripada 48 kerusi yang dipertandingkan, memberikan majoriti mudah, dan membuka jalan untuk Pairin dilantik sebagai ketua menteri.
Namun, Harris memaksa gabenor Sabah ketika itu untuk mengabaikan Pairin dan melantik presiden Usno, Mustapha Harun, sebaliknya, bagi mengekalkan BN dalam kuasa. Harris tidak lagi boleh mencalonkan dirinya sebagai ketua menteri kerana beliau juga ditolak oleh pengundi di Tenom. Logiknya mudah. BN telah memenangi 23 kerusi — 16 untuk Usno dan tujuh untuk Berjaya. Dengan tambahan enam ahli dewan yang dilantik, BN akan mempunyai 29 kerusi, berbanding PBS yang hanya 25, membolehkan BN mengekalkan kuasa. Mustapha telah mengangkat sumpah sebagai ketua menteri pada jam 4 pagi 22 April, hanya untuk diisytiharkan oleh pemangku perdana menteri ketika itu, Musa Hitam, beberapa jam kemudian bahawa BN tidak akan mengiktiraf pelantikannya. Pairin secara rasmi memegang jawatan sebagai ketua menteri pada jam 8 malam hari yang sama.
Pelantikan ke dewan undangan bukanlah amalan yang luar biasa. Sebagai contoh, di negara jiran Singapura, terdapat ahli parlimen yang dilantik selain daripada yang dipilih dalam pilihan raya umum. Di India, presiden mempunyai kuasa untuk melantik ahli ke kedua-dua dewan parlimen. Seperti yang dinyatakan oleh MB Johor, Onn Hafiz Ghazi, amalan ini boleh mengukuhkan dewan undangan negeri dan meluaskan skop penggubalan dasar. Di banyak negara lain, amalan ini membuka jalan untuk pelantikan profesional dengan kepakaran khusus dalam bidang seperti ekonomi, pendidikan dan teknologi. Ia juga boleh memberi suara kepada kumpulan minoriti dalam dewan undangan.
Walau bagaimanapun, seperti yang ditunjukkan oleh kes Sabah, ia juga terbuka kepada penyalahgunaan. Jika pelantikan dibuat atas nasihat ketua menteri atau menteri besar yang sedang memegang jawatan, sukar untuk membayangkan mereka bersikap objektif. Sabah adalah contoh yang jelas. Hampir selalu, enam ahli dewan yang dilantik juga merupakan ahli parti pemerintah, malah memegang jawatan tinggi. Kita boleh mengatakan bahawa pengulangan kekacauan Sabah 1985 tidak mungkin berlaku hari ini. Namun, itu tidak bermakna ia tidak boleh digunakan untuk kelebihan parti pemerintah atau parti yang menang.
Sebagai contoh, pelantikan sedemikian boleh mengangkat parti yang hanya memenangi majoriti mudah kepada majoriti dua pertiga. Ini memberi mereka kuasa yang luas untuk bertindak. Undang-undang baru boleh diluluskan dengan mudah, malah pindaan kepada perlembagaan akan diluluskan dengan mudah. Ini tidak bermakna kita harus melarang pelantikan sedemikian. Mungkin kita boleh mempunyai panel bipartisan untuk mencalonkan dan menilai kesesuaian mereka. Adalah penting bahawa mereka tidak berafiliasi dengan mana-mana parti politik atau mempunyai aspirasi politik. Mesti ada keperluan bahawa ahli dewan yang dilantik meletak jawatan jika dan apabila dia menyertai parti politik, seperti yang berlaku di India. Hak mengundi untuk ahli yang dilantik juga mesti dihadkan, seperti yang berlaku di Singapura dan India. Sebaliknya, ahli dewan yang dilantik di Sabah mempunyai hak mengundi dan keistimewaan yang sama seperti rakan-rakan mereka yang dipilih, yang memberi kelebihan kepada parti pemerintah. Jika kita belum mempunyai kematangan politik untuk memisahkan politik daripada kepentingan rakyat yang lebih luas, kita belum layak untuk memperkenalkan sistem sedemikian.
