Penganalisis politik berpandangan bahawa amaran Setiausaha Agung DAP, Loke Siew Fook, mengenai potensi kekalahan Pakatan Harapan (PH) pada Pilihan Raya Negeri (PRN) Negeri Sembilan yang boleh membawa "implikasi besar" kepada kerajaan persekutuan adalah lebih kepada strategi untuk menggerakkan penyokong keluar mengundi, bukannya ancaman sebenar terhadap kelangsungan kerajaan perpaduan.
Felo Majlis Profesor Negara, Azmi Hassan, berkata beliau tidak menjangka Presiden Umno, Ahmad Zahid Hamidi, akan mengubah pendiriannya untuk terus menyokong Perdana Menteri, Anwar Ibrahim, sehingga tamat penggal hanya kerana keputusan PRN Negeri Sembilan.
"Saya rasa Zahid akan mengekalkan jaminan tersebut dan akan menyokong Anwar sehingga Parlimen dibubarkan," katanya kepada FMT.
"Saya melihat ini taktik Loke untuk memberikan persepsi jika kalah di Negeri Sembilan, Zahid akan menjadi perdana menteri walaupun tidak dinyatakan secara tersurat tapi tersirat itulah laungan kempen PH iaitu undi BN maksudnya anda mahu Zahid menjadi perdana menteri," katanya lagi.
Pada 29 Julai lalu, Loke berkata, walaupun pemimpin Barisan Nasional memberi jaminan untuk kekal dalam kerajaan perpaduan sehingga tamat penggal pada awal 2028, perkembangan politik sentiasa boleh berubah. Katanya, PH akan menumpukan perhatian untuk meraih kemenangan bagi memastikan kesinambungan dan kestabilan kerana tiada siapa dapat meramalkan apa yang akan berlaku, serta menyatakan kelangsungan politik akhirnya bergantung kepada kekuatan sokongan pengundi.
Strategi Menggerakkan Pengundi
Menurut Azmi, amaran Loke itu merupakan sebahagian daripada naratif kempen PH untuk menimbulkan kebimbangan dalam kalangan penyokong supaya tidak leka dan keluar mengundi. "Ini taktik untuk memberi persepsi bahawa jika PH kalah di Negeri Sembilan, maka kedudukan kerajaan persekutuan akan terjejas," jelas beliau.
Loke juga dilihat cuba merangka naratif bahawa setiap undi yang diberikan kepada PH dalam PRN kali ini bukan sahaja menentukan kerajaan negeri, tetapi turut menjadi penentu kepada kekuatan kerajaan perpaduan di peringkat pusat. Pendekatan ini, menurut penganalisis, lazim digunakan oleh parti politik untuk meningkatkan jumlah pengundi yang keluar membuang undi.
MoU Bukan Ikatan Perlembagaan
Sementara itu, penganalisis dari Global Asia Consulting, Ahmad Zaharuddin Sani Ahmad Sabri, berkata kestabilan kerajaan perpaduan tidak boleh hanya bergantung kepada jaminan politik kerana pendirian parti boleh berubah mengikut keadaan. Beliau menegaskan memorandum persefahaman (MoU) kerajaan perpaduan bukan dokumen yang mengikat dari sudut perlembagaan, sebaliknya hanya mempunyai nilai politik dan moral.
"Kemenangan atau kekalahan dalam pilihan raya negeri bukan lagi sekadar soal pentadbiran negeri, tetapi turut menjadi ukuran terhadap legitimasi kerajaan pusat," katanya.
Zaharuddin berkata, jika PH gagal mempertahankan Negeri Sembilan, ia boleh dilihat sebagai petunjuk momentum kerajaan persekutuan semakin lemah, sekali gus meningkatkan kuasa tawar-menawar Barisan Nasional dalam menentukan hala tuju kerajaan. Keadaan ini, katanya, akan meletakkan kerajaan perpaduan dalam kedudukan yang lebih terdedah kepada desakan politik daripada rakan gabungannya.
Keseimbangan Rapuh Kerajaan Perpaduan
Beliau juga berkata kenyataan Loke tidak seharusnya dianggap sekadar retorik kempen kerana ia mencerminkan struktur politik kerajaan hari ini yang masih bergantung kepada keseimbangan rapuh. Kenyataan itu, menurutnya, adalah isyarat bahawa PH menyedari risiko besar sekiranya negeri yang selama ini menjadi benteng sokongannya jatuh ke tangan pembangkang.
"Cabaran utama kerajaan perpaduan ialah gabungan yang dibentuk untuk menjamin kestabilan kini semakin bergantung kepada rakan politik yang turut membawa kos dari sudut persepsi rakyat," jelas Zaharuddin.
"PH perlu memikirkan semula strategi jangka panjang kerana kestabilan politik tidak boleh bergantung semata-mata kepada jumlah kerusi atau janji kesetiaan elit politik, sebaliknya perlu dibina atas dasar, integriti institusi dan keyakinan rakyat," katanya.
PRN Negeri Sembilan bakal menjadi medan ujian kepada kerjasama PH-BN dalam kerajaan perpaduan. Walaupun jaminan sokongan telah diberikan oleh pimpinan BN, penganalisis berpendapat bahawa keputusan sebenar di peti undi tetap menjadi penentu kepada hala tuju politik negara selepas ini.
