Saifuddin Abdullah, Ahli Parlimen Indera Mahkota, telah menggesa Menteri Dalam Negeri supaya membuat kenyataan menteri di Parlimen bagi menjelaskan rancangan kerajaan untuk memulangkan 5,000 pelarian Rohingya ke Myanmar. Beliau turut mempersoalkan sama ada kerajaan sedang menormalkan hubungan dengan junta tentera Myanmar dengan menyerahkan proses pemulangan itu kepada rejim yang dituduh melakukan persekusi.
Dalam kenyataan hari ini, Saifuddin yang juga bekas menteri luar negeri menegaskan bahawa kenyataan menteri itu perlu merangkumi pelaksanaan Arahan Majlis Keselamatan Negara No. 23, dasar keseluruhan kerajaan mengenai pelarian Rohingya di Malaysia, serta kaedah pelaksanaan yang sah dan telus. Menurutnya, Parlimen dan rakyat perlu mengetahui sejauh mana dasar itu sejajar dengan prinsip undang-undang antarabangsa.
“Sejak sekian lama, Malaysia secara konsisten mengekalkan bahawa sebarang pemulangan mestilah selamat, sukarela dan bermaruah, serta keadaan di Myanmar mesti membolehkan pulangan yang mampan. Adakah ini masih menjadi dasar kerajaan?” tanya beliau.
Soalan Jaminan dan Keselamatan
Saifuddin turut mempersoalkan jaminan yang diberikan Myanmar berkaitan kewarganegaraan, status undang-undang, keselamatan, kebebasan bergerak dan perlindungan jangka panjang bagi individu yang mungkin dipulangkan. Beliau berkata, tanpa jaminan yang jelas, risiko pelarian dihantar pulang ke keadaan tidak selamat adalah tinggi.
Beliau juga bertanya sama ada kerajaan telah mengubah pendiriannya mengenai junta tentera Myanmar, yang sebelum ini disifatkan Malaysia sebagai tidak sah dan gagal melaksanakan konsensus lima mata ASEAN. Menurut Saifuddin, mempercayakan pemulangan Rohingya kepada junta yang sama disyaki melakukan persekusi menimbulkan persoalan besar tentang konsistensi dasar luar Malaysia.
Hak Rakyat untuk Tahu
“Parlimen dan rakyat Malaysia berhak mendapat jawapan yang jelas mengenai isu yang menyentuh komitmen kemanusiaan, konsistensi dasar luar dan kedudukan antarabangsa Malaysia,” kata Saifuddin. Beliau menekankan bahawa isu ini bukan sahaja melibatkan pentadbiran dalam negeri tetapi juga imej Malaysia di peringkat global.
Minggu lalu, Menteri Dalam Negeri Saifuddin Nasution Ismail memaklumkan bahawa kementeriannya telah memulakan proses mengenal pasti, mendokumen dan menapis pelarian Rohingya di Malaysia sebagai persediaan untuk rancangan memulangkan 5,000 daripada mereka ke Myanmar. Proses itu merupakan langkah awal yang perlu dilaksanakan sebelum sebarang pemulangan dilakukan.
Latar Pelarian di Malaysia
Malaysia menempatkan salah satu populasi Rohingya terbesar di rantau ini. Kebanyakan mereka melarikan diri daripada keganasan dan persekusi di negeri Rakhine, Myanmar, sejak bertahun-tahun lalu. Menurut data UNHCR, terdapat kira-kira 215,000 pelarian berdaftar di Malaysia, dengan kira-kira 126,000 daripadanya adalah pelarian Rohingya.
Sejarah pengusiran juga meninggalkan kesan mendalam. Pada 2021, Malaysia menghantar pulang lebih 1,000 warga Myanmar melalui laluan kapal walaupun mahkamah mengeluarkan perintah injunksi untuk menghentikan tindakan tersebut. Kumpulan hak asasi mendakwa dalam kalangan mereka yang dihantar pulang termasuk pencari suaka dan pelarian yang berdaftar dengan UNHCR.
Malaysia tidak mengiktiraf Konvensyen Pelarian Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dan menganggap pencari suaka sebagai pendatang tanpa izin. Baru-baru ini, kerajaan meminta UNHCR menghentikan sementara pendaftaran pelarian baharu sambil membangunkan sistem domestik bagi menguruskan pencari suaka secara lebih teratur.
Kepentingan Kenyataan Menteri
Saifuddin juga menegaskan bahawa kenyataan menteri tersebut wajar digunakan sebagai platform untuk membahaskan secara menyeluruh isu pelarian, termasuk hak-hak mereka, tanggungjawab negara, dan batasan kedaulatan. Tanpa penjelasan menyeluruh, sebarang keputusan untuk memulangkan pelarian berisiko dicabar di mahkamah dan menjejaskan reputasi Malaysia di peringkat antarabangsa.
