Laut China Selatan Boleh Jadi Tak Stabil Jika AS Tutup Pangkalan, Kata Pakar
Dua pakar telah menyuarakan kebimbangan mengenai gesaan untuk menutup pangkalan tentera Amerika Syarikat (AS) di Asia Timur, dengan memberi amaran bahawa langkah itu boleh menggugat kestabilan Asia Tenggara dan mengubah keseimbangan kuasa memihak kepada China. Pakar hal ehwal maritim, Salawati Mat Basir, menekankan bahawa AS memainkan peranan penting dalam mengekang China daripada menguatkuasakan tuntutannya ke atas pelbagai bahagian di Laut China Selatan.
Peranan AS sebagai Pencegah Konflik
Salawati memberitahu bahawa kapal AS yang berpangkalan di Jepun dan Korea Selatan kerap menjalankan rondaan serta latihan ketenteraan bersama di Laut China Selatan dengan negara-negara sekutu. Beliau menyifatkan pangkalan AS ini sebagai ‘tunjang utama’ kepada seni bina keselamatan Asia Timur. Menutup pangkalan tersebut akan secara langsung mengurangkan keupayaan pencegahan terhadap usaha China untuk menguatkuasakan kedaulatan ke atas hampir keseluruhan Laut China Selatan.
“AS sentiasa menjalankan operasi kebebasan pelayaran di kawasan di mana China mengekalkan tuntutan wilayahnya,” kata Salawati dari Universiti Kebangsaan Malaysia. “Pengurangan kehadiran ketenteraan AS di Asia Timur akan mengubah landskap keselamatan serantau secara asas, berkemungkinan mempercepatkan peralihan ke arah dominasi China dan memaksa negara-negara Asean membuat pilihan strategik yang sukar.”
Kesan Lebih Luas ke atas Asia Tenggara
Pakar hubungan antarabangsa, Liew Wui Chern, menambah bahawa pengurangan kehadiran AS di Asia Tenggara berisiko membolehkan China memperluaskan pengaruhnya, khususnya dalam bidang maritim dan ekonomi. Beberapa negara mungkin mengamalkan strategi ‘hedging’ bagi mengelakkan daripada berpihak sepenuhnya kepada China, yang seterusnya boleh memberi tekanan kepada Asean untuk ‘memilih pihak’ apabila pengaruh Beijing semakin meningkat.
“Pendekatan lama Asean yang mengekalkan pendirian berkecuali akan menjadi lebih sukar untuk dipertahankan dalam persaingan geopolitik yang semakin sengit, namun ia masih kekal sebagai strategi yang berdaya maju,” kata Liew dari Universiti Tunku Abdul Rahman.
Ancaman Ketenteraan di Indo-Pasifik
Liew juga berkata rantau Indo-Pasifik turut menghadapi risiko yang sama sekiranya AS berundur secara besar-besaran, termasuk kelemahan dalam pencegahan terhadap agresi ketenteraan serta peningkatan risiko konflik dengan China. Katanya, pangkalan hadapan AS memainkan peranan penting dalam melindungi kepentingan negara seperti Taiwan, Jepun dan Korea Selatan, yang mempunyai hubungan kompleks dengan China.
Beliau menekankan bahawa pengurangan kehadiran ketenteraan AS mungkin dilihat sebagai pengunduran Washington dari rantau itu—satu persepsi yang menurut sesetengah pihak telah menggalakkan Korea Utara dan menyumbang kepada tercetusnya Perang Korea pada 1950-an. “Kehadiran minimum tetapi berwibawa masih penting. Jika AS berundur, negara seperti Jepun, Australia dan India mungkin akan meningkatkan peranan serta perbelanjaan pertahanan mereka, namun jurang penyelarasan tetap wujud,” kata Liew.
Kesan terhadap Kesepaduan Asean
Salawati menambah bahawa ketiadaan AS sebagai kuasa pengimbang boleh menyebabkan sesetengah negara menjadi lebih mesra China demi menjaga kepentingan masing-masing, berbanding membentuk pakatan balas, yang menurutnya boleh merosakkan kesepaduan Asean. Beliau juga berkata pengurangan kehadiran ketenteraan kuasa asing di sesuatu rantau lazimnya membawa kepada pengurangan penglibatan ekonomi.
Secara keseluruhan, pakar-pakar ini menegaskan bahawa penutupan pangkalan tentera AS boleh membawa kepada ketidakstabilan yang lebih besar di Laut China Selatan dan rantau Asia Tenggara, dengan implikasi yang mendalam untuk keselamatan dan hubungan antarabangsa.
