Kekalahan Viktor Orban di Hungary Boleh Dedah Kontrak Ventilator RM2.4 Bilion Melibatkan Usahawan Malaysia
Kejatuhan sekutu setia bekas Presiden Amerika Syarikat Donald Trump di Hungary, Viktor Orban, dalam pilihan raya negara itu baru-baru ini bakal membuka peluang untuk menyiasat pelbagai kontrak kerajaan bermasalah, termasuk perjanjian bernilai berbilion ringgit untuk membekalkan ventilator yang melibatkan seorang ahli perniagaan Malaysia.
Menurut maklumat eksklusif yang diperoleh, kempen pilihan raya umum Hungary yang tertumpu pada dakwaan rasuah dan salah guna kuasa sepanjang pemerintahan Orban selama 16 tahun telah membawa kepada kemenangan besar parti pembangkang Tisza yang diketuai Peter Magyar.
Janji Ketelusan Kerajaan Baharu Hungary
Peter Magyar, yang bakal mengangkat sumpah sebagai perdana menteri baharu Hungary, telah berjanji untuk melancarkan siasatan menyeluruh terhadap kontrak-kontrak kerajaan terdahulu yang tidak telus. Antara manifestonya yang utama ialah "ketelusan penuh" mengenai semua perjanjian kerajaan dan ikrar untuk memulangkan wang yang didakwa "dicuri" semasa era pemerintahan Orban.
"Janji antirasuah itu sudah tentu menyebabkan kerajaan baharu akan melancarkan siasatan terhadap skandal ventilator semasa pandemik Covid-19," kata sumber yang rapat dengan pimpinan kerajaan baharu Hungary, merujuk kepada kontrak pembelian ventilator serta peralatan perubatan lain oleh kerajaan Orban pada tahun 2020.
Kontroversi Kontrak Ventilator Bernilai RM2.4 Bilion
Pada Jun 2021, telah dilaporkan bahawa sebahagian kontrak membekalkan alat pernafasan kepada Hungary melibatkan Vinod Sekhar, seorang ahli perniagaan kontroversi yang mengendalikan rangkaian syarikat di bawah Kumpulan Petra. Vinod, yang sering menggambarkan dirinya sebagai sahabat dan penyokong tegar Perdana Menteri Malaysia Anwar Ibrahim, terlibat dalam kontrak bernilai lebih RM2 bilion untuk membekalkan ventilator.
Dokumen yang diperlihatkan menunjukkan kerajaan Orban bersetuju membayar AS$559,600,000 pada Mei 2020, bersamaan kira-kira RM2.43 bilion pada ketika itu, kepada GR Technologies, sebuah syarikat yang diwakili oleh Vinod Sekhar. Urus niaga ini menjadikannya penerima terbesar dalam perjanjian pembekalan ventilator tersebut.
Rekod Kontroversi Vinod Sekhar
Vinod Sekhar, 57, adalah anak kepada mendiang BC Sekhar yang terkenal dengan sumbangannya dalam memodenkan industri getah Malaysia. Namun, tidak seperti bapanya, Vinod telah terjebak dalam pelbagai kontroversi kewangan dan undang-undang:
- Pada tahun 2005, beliau diisytiharkan muflis atas hutang kepada beberapa syarikat berjumlah RM12.38 juta.
- Status muflis itu dihapuskan pada tahun 2020, tahun yang sama kontrak ventilator dengan Hungary ditandatangani.
- Pada tahun 2021, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) menyerbu pejabatnya sebagai sebahagian daripada siasatan pengubahan wang haram, dengan status siasatan masih tidak jelas selepas lima tahun.
- Vinod juga terpalit dalam kontroversi mengenai janji derma yang tidak dipenuhi, termasuk janji membina fakulti perubatan di Universiti St Andrews, Scotland.
Isu Ketelusan dan Kualiti Ventilator
Kontrak-kontrak di Hungary menimbulkan persoalan serius bukan sahaja mengenai jumlah bayaran yang besar, tetapi juga cara pembayaran dibuat melalui Kementerian Luar Hungary dan bukannya Kementerian Kesihatan. Badan pemantau global Transparency International Hungary (TI-Hungary) menyifatkan pembelian itu sebagai "lubuk penyalahgunaan" dengan harga ventilator yang "terlalu mahal" dan pemilihan pembekal yang tidak telus.
Miklos Legati, ketua biro undang-undang TI-Hungary, menyatakan harapan bahawa kerajaan baharu akan mengorek butiran urus niaga ventilator itu. "Ada kemungkinan besar siasatan akan dilakukan dan individu yang bertanggungjawab, seperti bekas menteri luar Hungary, akan disoal siasat dan dipertanggungjawabkan, seterusnya dibawa ke muka pengadilan," katanya.
Selain isu ketelusan, terdapat juga kebimbangan mengenai kualiti ventilator yang dibekalkan. Pakar perubatan di Britain memberi amaran bahawa model ventilator buatan China, "Shangrila 510S" dan "SH300", antara unit yang dibekalkan oleh Vinod kepada Hungary, bermasalah dan boleh menyebabkan kematian pesakit.
Perbezaan Harga yang Ketara
Ahli politik pembangkang Hungary, Vadai Agnes, telah menyatakan kebimbangan mengenai perbezaan besar harga ventilator:
- Kementerian Luar Negara dan Perdagangan membeli satu unit ventilator dengan harga purata 19.8 juta forint (RM270,000).
- Pusat Perkhidmatan Penjagaan Kesihatan Negara membeli satu unit dengan harga purata 10.8 juta forint (RM147,000).
Tiada penjelasan rasmi daripada kerajaan Orban mengenai perbezaan harga yang ketara ini, menambah lagi kepada dakwaan ketidaktelusan dalam urus niaga tersebut.
Hubungan dengan Pemimpin Malaysia
Hubungan Vinod Sekhar dengan Perdana Menteri Malaysia Anwar Ibrahim telah beberapa kali dibangkitkan, termasuk semasa kempen pilihan raya Sabah 2020 apabila Anwar dilihat menaiki jet peribadi yang tertera perkataan "PetraTara", bersempena nama anak-anak Vinod. Hubungan ini sekali lagi menjadi perhatian dalam perbicaraan saman tahun lalu yang melibatkan tuduhan penipuan terhadap Vinod berkaitan pelaburan dalam Kumpulan Petra.
Harapan untuk Keadilan dan Ketelusan
Dengan kerajaan baharu Hungary di bawah Peter Magyar berjanji untuk membersihkan negara daripada rasuah, kontrak ventilator bernilai RM2.4 bilion ini dijangka menjadi antara keutamaan siasatan. Seorang sumber parti Tisza yang enggan dinamakan menyatakan, "Pembelian ventilator itu sememangnya antara sepuluh teratas dalam senarai ini, memandangkan ia melibatkan ancaman kepada kesihatan awam."
Márton Tompos, seorang aktivis pembangkang Hungary, walaupun optimis, tetap berhati-hati mengenai komitmen kerajaan baharu. "Saya tidak pasti sama ada mereka benar-benar akan memenuhi janji itu. Jika mereka berbuat demikian, pembelian ventilator itu pasti akan disiasat. Kalau saya yang tentukan, jawapannya 100%," katanya.
Perjanjian ventilator ini hanyalah salah satu daripada puluhan projek bermasalah di Hungary yang dirundung salah tadbir, penyelewengan dan sogokan di bawah pemerintahan Orban, termasuk projek nuklear Paks II yang disokong Rusia dan pelbagai urusan tanah yang kontroversi.
