AS Tekan Isu Peluru Berpandu Sementara Perundingan Baharu Iran Dibuka di Geneva
Perundingan tidak langsung antara Amerika Syarikat dan Iran dijangka bermula di Geneva, Switzerland pada hari Khamis ini dengan matlamat untuk mencapai perjanjian bagi mengelakkan konflik baharu dan menamatkan minggu-minggu ancaman yang berterusan.
Latar Belakang Ketegangan dan Ancaman
Pusingan perundingan baharu di Geneva ini menyusul pembinaan ketenteraan besar-besaran AS di rantau Timur Tengah dan ancaman berulang kali oleh Presiden Donald Trump untuk menyerang Iran jika tiada perjanjian dicapai. Dalam ucapan State of the Union pada hari Selasa, Trump menuduh Iran "mengejar ambisi nuklear yang jahat" dan mendakwa Tehran telah "membangunkan peluru berpandu yang boleh mengancam Eropah dan pangkalan luar negara kita, dan mereka sedang berusaha membina peluru berpandu yang tidak lama lagi akan sampai ke Amerika Syarikat".
Kementerian luar Iran menolak dakwaan ini sebagai "pembohongan besar". Menurut maklumat yang didedahkan secara terbuka oleh Tehran, jarak maksimum peluru berpandu Iran ialah 2,000 kilometer, walaupun Perkhidmatan Penyelidikan Kongres AS menganggarkan ia mencapai kira-kira 3,000 kilometer – kurang daripada satu pertiga jarak ke benua AS.
Isu Utama dalam Perundingan
Pertikaian antara kedua-dua negara kebanyakannya berpusat pada program nuklear Iran, yang dipercayai Barat bertujuan untuk membina bom atom tetapi ditekankan Tehran sebagai aman. Walau bagaimanapun, AS juga telah mendesak untuk membincangkan program peluru berpandu balistik Iran, serta sokongan Tehran kepada kumpulan bersenjata yang memusuhi Israel.
Setiausaha negara Marco Rubio memberi amaran bahawa Iran juga mesti berunding mengenai program peluru berpandunya, dengan menyifatkan penolakan Tehran untuk membincangkan senjata balistik sebagai "masalah yang sangat besar" pada malam perundingan. Beliau kemudian menambah bahawa "presiden mahukan penyelesaian diplomatik".
Iran telah menolak sebarang perbincangan di luar isu nuklear dan menuntut agar sekatan AS yang melumpuhkan ekonominya dimasukkan ke dalam sebarang perjanjian.
Pandangan dari Iran dan Penyertaan AS
Presiden Iran Masoud Pezeshkian menyatakan pada hari Rabu bahawa beliau mempunyai "pandangan yang baik untuk perundingan" yang akhirnya boleh "melangkaui situasi 'tidak perang dan tidak damai' ini". Menteri luar Abbas Araghchi, yang mengetuai delegasi Iran dalam perundingan, memanggilnya sebagai "peluang bersejarah" dan menambah bahawa perjanjian adalah "dalam jangkauan".
AS akan diwakili oleh utusan Steve Witkoff dan Jared Kushner, yang berkahwin dengan anak perempuan Trump, Ivanka. Kedua-dua negara telah mengadakan perbincangan awal bulan ini di Oman, yang menjadi pengantara perundingan, sebelum berkumpul untuk pusingan kedua di Geneva minggu lepas.
Sejarah Percubaan dan Ketegangan Terkini
Percubaan perundingan sebelumnya runtuh apabila Israel melancarkan serangan mengejut ke atas Iran pada Jun lalu, memulakan perang 12 hari yang disertai Washington secara ringkas untuk mengebom tapak nuklear Iran. Pada Januari, ketegangan baharu antara AS dan Iran timbul selepas Tehran melancarkan tindakan keras berdarah terhadap protes meluas yang menimbulkan salah satu cabaran terbesar kepada republik Islam sejak penubuhannya.
Trump telah beberapa kali mengancam untuk campur tangan untuk "membantu" rakyat Iran. Emile Hokayem, rakan kanan untuk keselamatan Timur Tengah di Institut Strategik Antarabangsa, berkata bahawa "rantau ini nampaknya menjangkakan perang pada ketika ini". Pada Januari, terdapat "desakan besar oleh beberapa negara Timur Tengah untuk meyakinkan AS agar tidak" menyerang Iran.
"Tetapi terdapat banyak kebimbangan pada ketika ini, kerana jangkaan adalah bahawa kali ini perang akan menjadi 'lebih besar' daripada yang berlaku pada Jun," tambah Hokayem.
Reaksi Penduduk Tehran
Penduduk Tehran yang ditemu bual AFP terbahagi mengenai sama ada akan berlaku konflik baharu. Suri rumah Tayebeh, 60 tahun, menyatakan bahawa Trump telah "berkata bahawa perang akan sangat buruk untuk Iran".
"Akan berlaku kebuluran dan orang akan banyak menderita. Orang menderita sekarang, tetapi sekurang-kurangnya dengan perang, nasib kita mungkin jelas," katanya.
