Akademik Gesa Hubungan Pertahanan Malaysia-Turkiye Beralih Daripada Urus Niaga kepada Strategi
Seorang pakar akademik telah menggesa Malaysia dan Turkiye untuk mengukuhkan kerjasama pertahanan dengan beralih daripada sekadar urusan pembelian kepada penubuhan perkongsian strategik bagi membangunkan industri pertahanan dan aeroangkasa tempatan secara bersama.
Dr Kogila Balakrishnan, Pengarah Dasar dan Penglibatan, Pembangunan Perniagaan (Asia Tenggara) di Warwick Manufacturing Group, Universiti Warwick, United Kingdom, menegaskan bahawa Malaysia perlu meningkatkan hubungan dengan Turkiye kepada perspektik penyelarasan strategik.
Perkongsian Strategik Melampaui Pembelian
"Hubungan dua hala perlu dirangka semula sebagai perkongsian strategik yang berlabuh dalam dasar pertahanan, penyelarasan dasar luar negara dan strategi industri yang koheren," jelas Kogila dalam temu bual sempena Dialog KL-Ankara 2026 di Kuala Lumpur pada Selasa lalu.
Dengan Malaysia menjadi rakan pertahanan ketujuh terbesar Turkiye dan yang tertua di Asia Tenggara, perkongsian strategik ini juga harus merangkumi program latihan bersama serta penyelidikan dan pembangunan (R&D) untuk memperkukuh sektor pertahanan Malaysia.
Kogila merujuk kepada keperluan mendalami kerjasama pertahanan memandangkan situasi keselamatan yang bergolak akibat konflik di Asia Barat.
Integrasi Strategi Industri dengan Dasar Luar
"Dasar pertahanan dan luar negara Malaysia perlu mengintegrasikan strategi industri dengan Turkiye, menekankan pendekatan pelokalan yang koheren dan mempertimbangkan ofset," tegasnya.
Beliau mencadangkan Malaysia mengamalkan pendekatan sistem yang lebih besar dan bergerak maju secara progresif berdasarkan cetak biru, bermula dengan arah strategik di peringkat kerajaan, diikuti pertukaran pengetahuan berstruktur antara institusi pertahanan Malaysia dan Turkiye, badan penyelidikan serta akademik.
Ini termasuk membangunkan program latihan bersama, kerjasama penyelidikan dan pembangunan serta pusat kecemerlangan, selain membina kepakaran dalam integrasi sistem, pengurusan program dan teknologi pertahanan.
Fokus kepada Komersialisasi dan Enjin Industri
"Harus ada fokus kepada komersialisasi dan enjin industri perkongsian ini," kata Kogila, menekankan bahawa pendekatan tidak seharusnya bersifat transaksional tetapi dipandu oleh perspektif sistem yang lebih luas.
Pada awal tahun ini, kerajaan melancarkan Dasar Industri Pertahanan Negara (DIPN), pelan strategik jangka panjang untuk mengurangkan kebergantungan Malaysia terhadap pihak luar dalam hal keselamatan dan pertahanan, sambil membina industri pertahanan tempatan yang berdikari, mampan dan berdaya tahan.
Menteri Pertahanan Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin sebelum ini menyatakan landskap keselamatan global yang semakin kompleks, rapuh dan tidak menentu memerlukan Malaysia memperkukuh keupayaan pertahanannya dengan membangunkan industri domestik yang kuat dan kompetitif.
Kandungan Tempatan dan Potensi Hub Serantau
Antara pembaharuan utama yang digariskan ialah penetapan kandungan tempatan minimum 30 peratus untuk setiap perolehan pertahanan, serta keperluan bahawa semua aktiviti penyelenggaraan, pembaikan dan baik pulih (MRO) dilaksanakan oleh syarikat tempatan, kecuali semasa tempoh jaminan yang kekal di bawah pengilang peralatan asal (OEM).
"Masa sesuai untuk mengumumkan DIPN, memandangkan ketidakpastian geopolitik yang meningkat di rantau ini. Tetapi pada masa yang sama, terdapat jurang dalam dasar, terutamanya dari segi struktur pelaksanaan, komitmen terhadap perbelanjaan pertahanan, dan kejelasan mengenai artikulasi keupayaan," kata Kogila.
Beliau berkata walaupun Malaysia perlu mencapai aspirasi kandungan tempatan 30 peratus secara berperingkat, kekuatannya dalam MRO dan semikonduktor boleh dimanfaatkan untuk memposisikan negara sebagai hab serantau bagi pesawat Turkiye di Asia Tenggara.
Perolehan Semasa dan Pasaran Pertahanan Serantau
Pada masa ini, perolehan Malaysia dari Turkiye termasuk kenderaan berperisai, dron dan kapal tentera laut, dengan penekanan yang semakin meningkat terhadap platform pengawasan dan maritim, bersama-sama dengan potensi pengembangan masa depan ke dalam pesawat pejuang.
Dilaporkan bahawa perbelanjaan pertahanan Asia Tenggara meningkat 7.5 peratus kepada AS$55 bilion pada 2025, menandakan peningkatan tiga kali ganda sejak 2015.
Walaupun pasaran senjata rantau ini masih dikuasai oleh syarikat Amerika Syarikat, Eropah dan semakin banyak syarikat Korea Selatan, firma pertahanan Turkiye muncul sebagai pemain utama dan dijangka mengembangkan bahagian pasaran mereka.
