Lim Guan Eng dan Tony Pua, bekas menteri kewangan dan setiausaha politiknya, tampil memberi penjelasan mengenai kos, skop dan tempoh projek LRT3 yang kini dikenali sebagai LRT Shah Alam Line. Mereka menegaskan bahawa projek ini tidak pernah dihentikan semasa pentadbiran Pakatan Harapan (PH) antara 2018 dan 2020, sebaliknya diteruskan dengan penjimatan besar.
Latar belakang projek dan kos asal
Menurut kenyataan bersama mereka, pentadbiran Barisan Nasional (BN) di bawah Najib Razak telah meluluskan RM9 bilion untuk LRT3 pada 2015 dan memberikan Prasarana jaminan kerajaan bernilai RM10 bilion untuk mengumpul dana. Walau bagaimanapun, Prasarana telah menganugerahkan kontrak kerja pakej (WPC) bernilai RM15.2 bilion pada Mac 2018, jauh melebihi bajet yang diluluskan. Selepas mengambil kira kos lain seperti perolehan tanah, yuran rakan kongsi penyampaian projek (PDP) dan perunding, serta faedah semasa pembinaan, Prasarana mengemukakan bajet semakan RM31.65 bilion pada Mac 2018, bersama permintaan tambahan jaminan kerajaan RM22 bilion.
Tindakan pentadbiran PH
Selepas pertukaran kerajaan pada Mei 2018, kerja pembinaan diteruskan tanpa gangguan. Pentadbiran PH bekerjasama dengan PDP, MRCB-George Kent, untuk merasionalkan kos. Memandangkan projek hanya 9% siap, mereka melantik perunding kejuruteraan bebas untuk mengkaji dan mencadangkan langkah rasionalisasi bagi memastikan akauntabiliti. Ini perlu kerana terdapat beberapa liabiliti luar kunci kira-kira yang tersembunyi akibat pentadbiran sebelumnya. Mandat kajian memerlukan skala dan skop projek selaras dengan permintaan penumpang berdasarkan kajian trafik dan diluluskan oleh Suruhanjaya Pengangkutan Awam Darat (SPAD) ketika itu.
Pengurangan kos 47%
Kabinet meluluskan pengurangan kos sebanyak 47% daripada RM31.65 bilion kepada RM16.63 bilion, menjimatkan RM15.02 bilion. Keutamaan diberikan kepada fungsi dan kepraktisan berbanding kemewahan. Antara langkah yang diambil termasuk:
- Mengurangkan bilangan tren daripada 42 set enam gerabak kepada 22 set tiga gerabak, selaras dengan kajian trafik penumpang sehingga 2035 oleh perunding bebas dan diluluskan SPAD.
- Menangguhkan – bukan membatalkan – lima stesen LRT dengan unjuran ridership awal rendah untuk dibina pada masa hadapan apabila permintaan meningkat, dengan peruntukan untuk pembangunan masa depan.
Pemulihan dan kos akhir
Lima stesen yang ditangguhkan itu kini telah dipulihkan selaras dengan perkembangan semasa. Kerajaan baru-baru ini menganugerahkan Fasa 2 projek bernilai RM5.3 bilion untuk stesen tersebut, tren tambahan dan naik taraf lain. Ini meningkatkan jumlah kos projek daripada RM16.63 bilion kepada RM21.93 bilion, yang masih lebih rendah RM9.72 bilion daripada kos asal yang diluluskan iaitu RM31.65 bilion di bawah pentadbiran Najib. Tarikh sasaran siap dilanjutkan dari 2020 ke 2024, kerana tarikh asal 2020 sudah tidak realistik memandangkan hanya 9% siap pada pertengahan 2018. Lanjutan ini juga menghapuskan kos pecutan, iaitu bayaran kepada kontraktor untuk mempercepatkan pembinaan.
Penamatan model PDP
Model PDP dimansuhkan. Di bawah model PDP, kontraktor mengutip peratusan daripada jumlah kos projek; semakin tinggi kos, semakin tinggi yuran, mewujudkan insiden negatif untuk menaikkan nilai projek. Model ini digantikan dengan kontrak harga tetap, memastikan tiada lebihan kos. LRT3 kini siap sepenuhnya dengan naik taraf tambahan, menghasilkan penjimatan awal lebih RM9.72 bilion untuk pembayar cukai Malaysia, dengan kos akhir RM21.93 bilion berbanding kos asal RM31.65 bilion. Kerajaan juga dijangka menjimatkan sehingga RM10 bilion dalam kos faedah selama 25 hingga 30 tahun akan datang.
Penghargaan dan impak
Lim Guan Eng dan Tony Pua merakamkan penghargaan kepada Sultan Selangor, Sultan Sharafuddin Idris Shah, atas keprihatinan baginda terhadap projek LRT3, yang memainkan peranan penting dalam mengurangkan kesesakan lalu lintas, masa perjalanan, dan menjadi pemangkin ekonomi untuk pembangunan di Selangor. Mereka menegaskan penjimatan ini dicapai tanpa menjejaskan kapasiti penumpang atau fungsi, dan membolehkan kerajaan semasa dan akan datang memperuntukkan semula dana kepada keutamaan kebajikan dan pembangunan lain untuk rakyat.
