Amerika Syarikat mendesak Iran memberikan maklumat "tepat" mengenai stok uranium diperkaya dan memberi akses kepada badan pemantau nuklear Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) "tanpa berlengah", menurut draf resolusi yang dilihat oleh AFP pada Isnin.
Draf resolusi untuk undian minggu ini
Draf resolusi itu dijangka akan dikemukakan untuk undian minggu ini kepada lembaga gabenor Agensi Tenaga Atom Antarabangsa (IAEA) yang memulakan mesyuarat pada Isnin.
Minggu lalu, IAEA dalam laporan sulit mengulangi bahawa kekurangan akses ke tapak nuklear di Iran merupakan "kebimbangan percambahan".
Kandungan draf resolusi
Draf resolusi itu menegaskan bahawa adalah "penting dan mendesak" supaya Iran "tanpa berlengah" memberikan agensi itu "maklumat tepat mengenai perakaunan bahan nuklear dan kemudahan nuklear yang dilindungi di Iran".
Tehran juga mesti "memberikan agensi itu semua akses yang diperlukan untuk mengesahkan maklumat ini", tambahnya.
Untuk diluluskan, draf resolusi itu perlu dikemukakan dan diluluskan oleh lembaga gabenor IAEA yang beranggotakan 35 orang.
Kenyataan Ketua IAEA
Dalam sidang akhbar selepas membuka mesyuarat lembaga gabenor, ketua IAEA Rafael Grossi berkata beliau mempunyai "hubungan sporadis dengan menteri luar (Iran) dan yang lain, tetapi pada dasarnya saluran komunikasi terputus".
"Sudah tentu, apabila anda mempunyai pengeboman atau tembakan aktif, pemeriksaan tidak mungkin dilakukan, tetapi terdapat banyak perkara yang boleh dilakukan. Dan yang penting ialah dialog ini," katanya.
Krisis akses sejak Jun 2025
IAEA tidak mempunyai akses ke beberapa kemudahan nuklear utama di Iran sejak Israel, disertai oleh AS, melancarkan konflik 12 hari pada Jun 2025 yang termasuk serangan ke atas tapak nuklear.
Kemudahan nuklear juga telah terkena serangan dalam perang terkini, yang meletus pada 28 Februari. IAEA telah berulang kali mendesak akses.
Stok uranium Iran
Sebelum serangan AS pada Jun 2025, IAEA mengira bahawa Iran memiliki kira-kira 440kg uranium yang diperkaya hingga 60%. Ini hampir dengan 90% yang diperlukan untuk membuat bom dan jauh melebihi had 3.67% yang ditetapkan oleh perjanjian 2015 yang kini tidak berfungsi dengan Iran.
Nasib stok ini tidak menentu. Israel dan AS telah lama menuduh Iran mahu membina senjata nuklear. Tehran berulang kali menafikan mempunyai sebarang cita-cita ketenteraan, menegaskan haknya terhadap teknologi untuk tujuan awam.
Respons Iran
Pada Sabtu, Iran mengecam laporan IAEA yang menyatakan kebimbangan terhadap kekurangan aksesnya ke tapak nuklear Iran sebagai "alat tekanan politik".
