Menteri Kebudayaan Lebanon, Ghassan Salame, pada Isnin merayu agar tapak-tapak bersejarah yang diiktiraf UNESCO sebagai Warisan Dunia di negaranya tidak menjadi sasaran serangan, berikutan laporan kerosakan di Tyre, selatan Lebanon, akibat pengeboman Israel.
Kerosakan di Tapak Warisan
Tyre, salah satu bandar tertua di pesisir Mediterranean, terletak kira-kira 20 kilometer dari sempadan Israel. Runtuhan purbanya yang tersenarai dalam Warisan Dunia UNESCO terletak di dua kawasan utama. Tentera Israel telah mengebom Tyre dengan hebat sejak perang terbaru meletus dengan Hizbullah. Pada Ahad, serangan dilakukan selepas amaran pemindahan dikeluarkan, termasuk kawasan yang menempatkan runtuhan Rom yang dikenali sebagai tapak kota.
“Saya melancarkan rayuan untuk mengelakkan penyasaran tapak arkeologi di negara ini, khususnya runtuhan di Tyre yang merupakan sebahagian daripada warisan kemanusiaan,” kata Salame kepada AFP.
Wartawan AFP pada Isnin melihat debu dan serpihan berhampiran tiang purba selepas pengeboman hari sebelumnya, serta besi bengkok dan dahan pokok patah berhampiran beberapa artifak batu. Serpihan konkrit dan logam juga kelihatan bertaburan di atas tangga batu.
Kesan Terburuk Sejak Perang Bermula
Ali Badawi, pengarah wilayah arkeologi Kementerian Kebudayaan untuk selatan Lebanon, berkata pengeboman Ahad mempunyai “kesan paling teruk” ke atas kawasan purba Tyre sejak perang bermula. “Jumlah serpihan dan kerosakan di tapak adalah tinggi,” katanya, sambil mencatatkan kesan langsung seperti pejabat pentadbiran tapak terkena serangan, dan kesan tidak langsung daripada serpihan pengeboman berhampiran.
“Beberapa artifak arkeologi rosak apabila runtuhan jatuh ke atasnya, kerana serpihan bertaburan di kawasan luas, memberi kesan kepada banyak elemen di tapak – tiang, ibu tiang, dasar tiang, mozek,” jelas Badawi. “Ini adalah tapak awam, tapak Warisan Dunia, bukan tapak tentera langsung, dan tiada aktiviti ketenteraan di sana.”
Beliau berkata penilaian kerosakan awal sedang dijalankan, sambil menyatakan bahawa kawasan arkeologi Tyre yang lain, dikenali sebagai Al-Bass, telah rosak lebih awal dalam konflik.
Rayuan Selepas Gencatan Senjata
Menteri Salame berkata pihak berkuasa akan menilai kerosakan Ahad “sebaik sahaja gencatan senjata berkuat kuasa dan kami dapat mengakses runtuhan tanpa meletakkan ahli arkeologi dalam bahaya”. Beliau menuduh Israel “tidak menghormati” konvensyen Hague mengenai perlindungan harta budaya semasa konflik bersenjata, mahupun “perisai biru” yang diletakkan untuk perlindungan simbolik berhampiran tapak Tyre dan lain-lain oleh organisasi berkaitan UNESCO selepas konflik terbaru meletus.
Hizbullah menarik Lebanon ke dalam konflik Timur Tengah pada 2 Mac apabila ia melancarkan roket ke Israel untuk membalas dendam pembunuhan pemimpin tertinggi Iran oleh AS-Israel. Israel bertindak balas dengan serangan berat dan pencerobohan darat, membunuh lebih 3,600 orang. Baik Israel mahupun Hizbullah tidak menghormati gencatan senjata yang diumumkan pada April.
Sejak pusingan permusuhan sebelumnya antara Israel dan Hizbullah meletus pada 2023, UNESCO telah memberikan lebih 70 tapak warisan di Lebanon, termasuk Tyre, “perlindungan dipertingkatkan sementara,” tahap perlindungan undang-undang tertinggi organisasi itu, yang bertujuan untuk tapak berisiko akibat konflik.
