Rang undang-undang untuk memisahkan peranan peguam negara dan pendakwa raya akan mencadangkan pelantikan pendakwa raya oleh Yang di-Pertuan Agong tanpa melibatkan perdana menteri atau kabinet, kata Menteri Pembaharuan Undang-Undang dan Institusi, Azalina Othman Said.
Proses Pelantikan Bebas Daripada Pengaruh Eksekutif
Azalina berkata, jika Rang Undang-Undang Pindaan Perlembagaan (No. 2) 2026 diluluskan, Yang di-Pertuan Agong akan memilih pendakwa raya hanya daripada senarai nama yang disediakan oleh Suruhanjaya Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan (SPKP) bagi memastikan proses pelantikan bebas daripada pengaruh eksekutif.
“Nama-nama itu tidak akan datang daripada perdana menteri atau kabinet. Perkara yang lebih penting ialah peranan Parlimen dalam perkara ini,” katanya dalam sidang akhbar di Parlimen hari ini.
Peranan Parlimen dalam Meneliti Nama Calon
Azalina menambah, Parlimen akan dimaklumkan mengenai senarai nama tersebut untuk penelitian dan membolehkan ahli Parlimen memberikan pandangan mereka. Sebuah jawatankuasa pilihan khas akan ditubuhkan bagi Parlimen menilai nama-nama itu dan untuk ahli Parlimen membahaskannya, sama ada di Dewan Rakyat atau dalam jawatankuasa tersebut.
Tempoh Perkhidmatan Tetap dan Laporan Tahunan
Azalina berkata, jawatankuasa itu juga telah mengesyorkan supaya pendakwa raya berkhidmat untuk tempoh tujuh tahun tetap tanpa pelantikan semula, mengemukakan laporan tahunan kepada Parlimen, dan terikat dengan kod etika khusus yang pelanggarannya boleh menjadi alasan untuk pemecatan.
Beliau berkata, cadangan jawatankuasa itu adalah hasil tujuh mesyuarat, di mana jawatankuasa itu mendapatkan pandangan daripada pihak berkepentingan luar, termasuk NGO, ahli akademik, pakar undang-undang dan badan profesional.
Kebimbangan NGO Terhadap Rang Undang-Undang Asal
Sebelum ini, beberapa NGO telah menyuarakan kebimbangan terhadap rang undang-undang asal yang pertama kali dibentangkan pada 23 Feb, dengan mengatakan proses pelantikan yang dicadangkan berisiko menumpukan budi bicara dalam rangka kerja institusi yang sempit. Mereka berhujah bahawa walaupun rang undang-undang itu memindahkan kuasa pelantikan daripada perdana menteri kepada Yang di-Pertuan Agong, pengaruh asas eksekutif kekal melalui mekanisme nasihat, “secara tidak sengaja mendedahkan monarki kepada tekanan politik”.
