Mengapa Muhyiddin Yassin Didakwa? Penjelasan Undang-Undang Kes Rasuah
Terdapat beberapa kes berprofil tinggi yang melibatkan kesalahan di bawah Seksyen 23(1) Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia 2009 (Akta SPRM). Kes paling menonjol pastinya kesalahan berkaitan syarikat SRC International Sdn Bhd di mana bekas perdana menteri Datuk Seri Najib Razak didakwa dan disabitkan atas ketujuh-tujuh pertuduhan. Pertuduhan pertama adalah di bawah Seksyen 23(1) Akta SPRM.
Empat Unsur Kesalahan Yang Perlu Dibuktikan
Menurut undang-undang, terdapat empat unsur kesalahan yang mesti dipenuhi:
- Bahawa tertuduh merupakan pegawai badan awam
- Bahawa tertuduh telah menggunakan kedudukannya
- Untuk sebarang gratifikasi (rasuah)
- Gratifikasi tersebut adalah untuk dirinya sendiri, saudara atau rakan sekutu
Menurut Mahkamah Rayuan dalam kes Pendakwa Raya lwn Mahiaddin bin Md Yasin [2024], cara kesalahan dilakukan bukanlah unsur kesalahan. Dengan kata lain, Seksyen 23(1) Akta SPRM tidak memerlukan pendakwaan menyatakan dalam setiap pertuduhan sama ada tertuduh membuat sebarang keputusan atau mengambil sebarang tindakan untuk gratifikasi.
Perbezaan Antara Unsur dan Butiran Kesalahan
Mahkamah Persekutuan dalam kes Ravindran a/l Ramasamy lwn Pendakwa Raya [2015] telah menjelaskan perbezaan antara kesilapan dalam menyatakan unsur kesalahan dan kesilapan dalam menyatakan butiran kesalahan. Jika terdapat kesilapan dalam menyatakan unsur kesalahan, pertuduhan adalah cacat dan tidak boleh diperbaiki di bawah Seksyen 422 Kanun Tatacara Jenayah.
Sebaliknya, kesilapan dalam menyatakan butiran kesalahan boleh diperbaiki di bawah Seksyen 156 dan 422 Kanun Tatacara Jenayah. Dalam kes Muhyiddin, Mahkamah Rayuan mendapati bahawa setiap daripada empat pertuduhan menyatakan dengan jelas bahawa tertuduh adalah pegawai badan awam.
Analisis Kes Muhyiddin Yassin
Tertuduh didakwa dalam kapasitinya sebagai Perdana Menteri Malaysia dan Presiden Parti Pribumi Bersatu Malaysia (PPBM). Oleh itu, unsur pertama kesalahan telah dinyatakan. Pertuduhan juga mendakwa tertuduh telah menggunakan kedudukannya, memenuhi unsur kedua.
Pertuduhan tersebut secara khusus menyebut perkataan "gratifikasi", memenuhi unsur ketiga. Unsur keempat juga dipenuhi kerana pertuduhan menyatakan gratifikasi adalah untuk rakan sekutunya, iaitu PPBM.
Hakim Mahkamah Rayuan Hadhariah Syed Ismail, yang menyampaikan penghakiman mahkamah rayuan, berkata: "Pada pendapat kami, butiran yang terkandung dalam setiap daripada empat pertuduhan adalah mencukupi untuk memberi notis kepada tertuduh mengenai perkara yang didakwakannya. Tertuduh tidak disesatkan dalam apa jua cara semata-mata kerana kekurangan butiran."
Adakah PPBM Termasuk "Rakan Sekutu"?
Persoalan penting timbul: Adakah PPBM merupakan "rakan sekutu" dalam maksud Seksyen 23(1) Akta SPRM? Seksyen 3 Akta SPRM mentakrifkan "rakan sekutu" termasuk mana-mana organisasi yang seseorang itu "bertanggungjawab atau mengawal, atau mempunyai kepentingan mengawal dalam perniagaan atau urusannya".
Dengan maksud biasa perkataan "organisasi" - iaitu kumpulan yang dibentuk untuk tujuan tertentu - dan masyarakat juga merupakan kumpulan yang dibentuk untuk tujuan tertentu, "organisasi" oleh itu termasuk masyarakat. Berikutan itu, PPBM, sebuah masyarakat politik, termasuk dalam takrifan "rakan sekutu" di bawah Seksyen 3 Akta SPRM.
Permulaan Perbicaraan Setelah Tiga Tahun
Penjelasan di atas menerangkan mengapa perbicaraan terhadap bekas perdana menteri Muhyiddin Yassin telah bermula dengan serius pada hari Isnin (9 Mac), tiga tahun selepas beliau didakwa berkaitan projek Jana Wibawa pentadbirannya. Beban bukti tetap terletak pada pendakwaan untuk mengemukakan bukti semasa perbicaraan untuk menunjukkan bagaimana kesalahan-kesalahan ini dilakukan.
Perbicaraan ini menandakan babak penting dalam sistem keadilan Malaysia, menguji aplikasi Akta SPRM terhadap pemimpin politik tertinggi negara. Kes ini akan dipantau rapi oleh pemerhati undang-undang dan masyarakat awam yang menanti perkembangan prosiding mahkamah yang dijangka berlanjutan untuk beberapa waktu.
