Lubang Undang-Undang Keganasan Rumah Tangga Tinggalkan Pasangan Tidak Berkahwin Terdedah
Menurut statistik terkini daripada Polis Diraja Malaysia, terdapat peningkatan yang membimbangkan dalam kes keganasan rumah tangga di negara ini. Pada tahun 2024, sebanyak 7,116 kes telah dilaporkan, menunjukkan kenaikan ketara sebanyak 30 peratus berbanding tahun sebelumnya yang mencatatkan 5,507 kes.
Perlindungan Terhad Hanya Untuk Hubungan Formal
Akta Keganasan Rumah Tangga 1994 (DVA) yang menjadi rangka kerja undang-undang utama Malaysia untuk melindungi mangsa keganasan domestik mempunyai batasan yang ketara. Undang-undang ini hanya melindungi individu dalam hubungan domestik tertentu seperti pasangan suami isteri, bekas pasangan, anak-anak dan ahli keluarga yang diiktiraf.
Ini bermakna pasangan intim yang tidak berkahwin termasuk mereka yang sedang bercinta, bertunang, atau sudah berpisah tidak dilindungi di bawah akta ini. Mereka tidak mempunyai akses kepada perlindungan kritikal seperti Perintah Perlindungan Kecemasan (EPO), Perintah Perlindungan Sementara (IPO) dan Perintah Perlindungan (PO).
Kes Meningkat Dalam Hubungan Tidak Formal
Pertubuhan Bantuan Wanita (WAO) melaporkan bahawa talian bantuan mereka menerima 50 panggilan pada tahun 2025 yang melibatkan keganasan dalam hubungan bukan perkahwinan. Dengan semakin banyak hubungan wujud di luar perkahwinan formal, pakar memberi amaran bahawa undang-undang semasa gagal mengikuti perkembangan sosial.
Tanpa perlindungan undang-undang yang mencukupi, mangsa terpaksa bergantung kepada peruntukan di bawah Kanun Keseksaan yang biasanya hanya bertindak selepas kejadian berlaku dan tidak menawarkan perlindungan larangan berterusan.
Kajian Kes: Pengalaman Mangsa Sebenar
Dalam satu kes yang diketengahkan oleh WAO, seorang wanita berusia 25 tahun mengalami penderaan yang semakin meningkat daripada teman lelakinya selama tiga tahun. Hubungan yang bermula stabil bertukar menjadi mengawal dengan lelaki tersebut menjejaki pergerakannya, mengancam untuk menyebarkan gambar intim, dan akhirnya menjadi ganas secara fizikal.
Apabila mangsa cuba mendapatkan bantuan, kesnya diklasifikasikan di bawah Kanun Keseksaan. Status tidak berkahwinnya menyebabkan dia tidak layak untuk Perintah Perlindungan Sementara. Tanpa perlindungan undang-undang untuk menjauhkan pendera daripadanya, gangguan berterusan memaksanya ke dalam kitaran laporan polis berulang tanpa perlindungan berkekalan.
Alternatif Terhad Yang Tersedia
Malaysia telah memperkenalkan undang-undang mengintai yang membolehkan mangsa memohon Perintah Perlindungan Mengintai (SPO), tetapi perlindungan ini mempunyai batasan. SPO terutama menangani tingkah laku mengintai dan mungkin tidak meliputi corak penderaan yang lebih luas dalam keganasan pasangan intim seperti kecederaan fizikal atau kawalan paksaan.
Perintah-perintah ini juga terikat masa, sering tamat selepas perbicaraan, berbeza dengan perlindungan DVA yang boleh memberikan jaminan jangka panjang.
Seruan Untuk Reformasi Undang-Undang
WAO telah menyeru pindaan kepada DVA untuk menutup jurang perlindungan ini. Antara cadangan mereka termasuk memperluas definisi "hubungan domestik" untuk merangkumi semua pasangan intim, membenarkan mangsa tidak berkahwin akses kepada perintah perlindungan, dan memperkenalkan jaminan untuk mencegah penyalahgunaan sambil memastikan mangsa sebenar tidak dikecualikan.
Pengarah Eksekutif WAO Nazreen Nizam menegaskan bahawa undang-undang sedia ada menyediakan rangka kerja penting tetapi hanya untuk mereka yang diiktiraf di bawah definisi semasa.
"Ini bermakna banyak mangsa dalam hubungan intim bukan perkahwinan termasuk mereka yang bercinta atau bertunang mungkin terkeluar daripada perlindungan ini," katanya.
"Hakikatnya, keganasan tidak hanya berlaku dalam perkahwinan. Keganasan berlaku dalam hubungan kuasa. Keganasan berlaku apabila terdapat kawalan, ancaman, paksaan, ketakutan dan bahaya."
Beliau menambah bahawa perlindungan undang-undang harus berdasarkan risiko yang dihadapi oleh mangsa, bukannya status perkahwinan semata-mata.
