Dari Kemarahan Awam ke Gerakan Terancang
Apabila seekor anjing terbiar bernama Kopi ditembak di Besut, Terengganu pada akhir 2023, reaksi masyarakat Malaysia begitu pantas dan penuh emosi. Rakaman video kejadian itu tersebar luas di media sosial, kempen menuntut keadilan viral, dan selama beberapa minggu, seluruh negara bersatu dalam kesedihan.
Namun seperti biasa, kemarahan itu mula pudar selepas beberapa bulan berlalu. Bagi aktivis kebajikan haiwan Sue Ann Kong, kitaran kemarahan sementara ini menjadi pendorong terakhir untuknya bergerak melampaui kritikan dalam talian kepada tindakan sivik yang lebih terstruktur.
Kelahiran #ExecuteAWA
Hasil daripada tekad ini, lahirlah gerakan #ExecuteAWA yang digambarkan Kong sebagai inisiatif kebangsaan pertama di Malaysia yang khusus memperkukuh penguatkuasaan Akta Kebajikan Haiwan (AWA) 2015.
"Orang ramai marah seketika, kemudian kemarahan itu hilang. Sekarang apa?" kongsi Kong dengan media. "Gerakan ini bertujuan memastikan kes kekejaman haiwan tidak sekadar menjadi tren sebelum lenyap begitu sahaja."
Mengubah Kemarahan Menjadi Data
Selepas kematian Kopi, Kong mula menyelidik landskap kebajikan haiwan Malaysia dan terkejut mendapati maklumat yang terpisah-pisah serta kekurangan data terpusat.
"Tiada platform bersepadu di mana rakyat boleh memahami apa yang perlu dilakukan jika mereka menyaksikan kekejaman," jelasnya. "Saya bertemu ramai orang yang berkata, 'Saya tidak tahu apa yang perlu dibuat.' Itu sepatutnya tidak berlaku."
\nDalam tempoh tujuh bulan, beliau melancarkan executeawa.com, hab digital kebajikan haiwan bersepadu pertama negara. Platform ini mempunyai beberapa fungsi penting:
- Mendokumentasikan kes-kes kekejaman haiwan
- Menyediakan laluan pelaporan yang jelas
- Mengagregat data untuk analisis
- Mempamerkan halaman "aktiviti" untuk ikrar awam
- Termasuk "Indeks Prestasi ExecuteAWA" untuk perbincangan berinformasi
"Kami mengubah kemarahan menjadi data, dan data menjadi pengaruh," tegas Kong. "Ini tentang memperkasakan rakyat untuk terlibat dalam reformasi berstruktur."
Lonjakan Mengejutkan Kes Kekejaman
Menurut Kong, keperluan untuk platform seperti ini amat kritikal memandangkan peningkatan mengejutkan 2,035 peratus dalam laporan kekejaman haiwan kepada Jabatan Perkhidmatan Veterinar (JPV) dalam tahun-tahun kebelakangan ini.
Data menunjukkan kes yang dilaporkan meningkat daripada 463 antara 2015 dan 2016 kepada 9,889 pada 2023. Yang lebih membimbangkan, Kong menekankan bahawa hanya 0.22 peratus daripada kes yang dilaporkan ini membawa kepada pendakwaan.
"Jika undang-undang wujud tetapi tidak dilaksanakan secara konsisten, kesan pencegahannya menjadi lemah," katanya sambil menegaskan pendekatan gerakan ini berasaskan bukti dan tidak bersifat konfrontasi.
Reformasi Pengurusan Haiwan Terbiar
Melampaui penguatkuasaan, #ExecuteAWA juga memperjuangkan rombakan menyeluruh pengurusan populasi haiwan terbiar melalui inisiatif #ProjekTogetherBoleh mereka.
Projek ini mempromosikan TNVRM (Tangkap-Kembiri-Vaksin-Pulang/Sediakan Rumah-Kembali-Cip Mikro-Urus) sebagai alternatif berperikemanusiaan dan pencegahan kepada kaedah pembunuhan reaktif semasa.
"Sekarang ini, polisi selalunya tangkap-pulang-sediakan rumah-buang, dan 'buang' bermaksud bunuh," jelas Kong. "Saya tidak menentang sesiapa, tetapi saya memperjuangkan pendekatan yang lebih berperikemanusiaan dan penguatkuasaan yang dilaksanakan dengan penuh prihatin."
Kopi Simbol Kegagalan Sistemik
Bagi Kong, kes Kopi melambangkan lebih daripada sekadar satu tindakan kekejaman; ia mewakili kegagalan sistemik dalam perlindungan haiwan.
"Kopi mewakili setiap haiwan terbiar yang tidak bersuara yang bergantung kepada sistem yang tidak berfungsi seperti sepatutnya," katanya dengan penuh emosi. "Saya mungkin tiada siapa, tetapi persidangan kami pada Februari menunjukkan ramai lagi yang sanggup berdiri solidariti untuk haiwan. Mereka serius tentang memastikan belas kasihan diterjemahkan kepada polisi, profesionalisme, dan akauntabiliti."
Gerakan #ExecuteAWA terus berkembang dengan sokongan masyarakat yang semakin meningkat, membuktikan bahawa kemarahan terhadap ketidakadilan boleh diubah menjadi kuasa untuk perubahan positif yang berterusan dalam landskap kebajikan haiwan Malaysia.
