Ketua DAP Sarawak, Chong Chieng Jen, menyatakan bahawa keputusan mahkamah yang membenarkan kerajaan menyaman warganegara atas tuduhan fitnah adalah bercanggah dengan keputusan mahkamah tertinggi di negara-negara Komanwel. Kenyataan ini dibuat selepas Mahkamah Rayuan mengekalkan keputusan Mahkamah Tinggi dan menambah jumlah ganti rugi serta kos kepada RM500,000 yang perlu dibayar kepada kerajaan Sarawak.
Latar Belakang Kes Saman Fitnah
Kes saman fitnah ini berpunca daripada kenyataan Chong pada tahun 2013 mengenai kehilangan RM11 bilion dana negeri, yang dikenali sebagai kes 'lubang hitam'. Chong berkata, pada dasarnya, kerajaan tidak sepatutnya mempunyai hak untuk menyaman bagi fitnah. "Tindakan awam badan awam atau orang awam sememangnya menjadi perkara kepentingan awam yang tertakluk kepada kritikan yang bernas atau komen yang bermusuhan," katanya dalam hantaran Facebook.
Prinsip Undang-Undang dan Kebebasan Bersuara
Beliau menjelaskan bahawa rasional kerajaan tidak boleh menyaman warganegara atas fitnah adalah berdasarkan prinsip asas bahawa kerajaan sentiasa tertakluk kepada kritikan dan mempunyai segala cara dan sumber untuk membersihkan namanya daripada sebarang komen fitnah. "Hak undang-undang kerajaan untuk menyaman dalam fitnah akan menyekat hak warganegara untuk kebebasan bersuara," tambahnya.
Duluan di Negara Komanwel Lain
Chong menegaskan bahawa mahkamah tertinggi di England, Kanada, Australia, dan negara Komanwel lain telah memutuskan bahawa hanya individu persendirian mempunyai hak untuk menyaman orang lain atas fitnah, manakala kerajaan tidak mempunyai hak tersebut. "Terdapat juga beberapa hakim di mahkamah kita yang menyokong prinsip undang-undang ini," katanya. Beliau juga merujuk kepada duluan Mahkamah Persekutuan bahawa parti politik tidak mempunyai hak untuk menyaman bagi fitnah.
Keputusan Mahkamah dan Proses Perbicaraan
Kes ini dibicarakan pada Januari 2021, dengan prosiding berlangsung selama 26 hari sebelum berakhir pada Julai tahun yang sama. Pada Ogos 2022, Hakim Mahkamah Tinggi Alexander Siew, yang ketika itu merupakan pesuruhjaya kehakiman, memutuskan bahawa Chong telah memfitnah kerajaan negeri dan pihak berkuasa kewangan negeri, dan menganugerahkan RM150,000 sebagai ganti rugi.
Rancangan Rayuan ke Mahkamah Persekutuan
Chong berkata beliau sedang mempertimbangkan untuk merayu ke Mahkamah Persekutuan, tertakluk kepada nasihat peguamnya. "Ia merupakan pertempuran undang-undang selama 13 tahun yang panjang dan meletihkan kedua-dua saya dan peguam saya dari segi masa, tenaga, dan sumber," katanya. Beliau juga menyatakan bahawa kerajaan negeri Sarawak pada tahun 2013, yang memfailkan saman itu, dibentuk oleh gabungan Barisan Nasional, manakala kerajaan negeri sekarang tidak lagi dibentuk oleh Barisan Nasional.
