Bekas Hakim Rayuan Desak Kuasa Veto Perdana Menteri Atas Pelantikan Hakim Dihapuskan
Seorang bekas hakim kanan menegaskan bahawa kuasa perdana menteri untuk memveto pelantikan dan kenaikan pangkat hakim perlu dihapuskan sepenuhnya bagi memastikan kehakiman bebas daripada sebarang pengaruh eksekutif.
Proses Pelantikan Hakim Dikritik Sebagai Berpusatkan Perdana Menteri
Bekas Hakim Mahkamah Rayuan, Hishamudin Yunus, mengkritik proses pelantikan hakim mahkamah superior yang beliau sifatkan sebagai "berpusatkan perdana menteri" dan menyeru reformasi struktur berprinsip untuk memulihkan kepercayaan awam terhadap institusi kehakiman.
"Kita memerlukan perubahan struktur yang berprinsip, bukan sekadar pelarasan tambahan sahaja," tegas Hishamudin semasa berucap di sebuah forum mengenai kebebasan kehakiman di Kuala Lumpur baru-baru ini.
Tiada Had Undang-Undang Untuk Permintaan Nama Tambahan
Hishamudin mendedahkan bahawa tiada sekatan undang-undang mengenai berapa kali perdana menteri boleh meminta nama tambahan untuk pertimbangan beliau jika tidak berpuas hati dengan cadangan Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman (JAC).
"Perkara ini diperuntukkan di bawah Seksyen 27 Akta Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman 2009 yang menyatakan perdana menteri boleh meminta dua nama lagi selepas menerima cadangan suruhanjaya," jelas beliau.
Beliau menambah bahawa perdana menteri juga tidak diwajibkan untuk menerima cadangan JAC, yang mengurangkan peranan suruhanjaya tersebut kepada badan penasihat sahaja bukannya pelindung bebas.
Pengalaman Peribadi Sebagai Mangsa Veto Perdana Menteri
Hishamudin berkongsi pengalaman peribadi beliau sebagai mangsa veto perdana menteri pada tahun 2013.
"Pada 2013, saya telah dicadangkan untuk dinaikkan pangkat ke Mahkamah Persekutuan. Nama saya dihantar kepada perdana menteri, tetapi Ketua Hakim Negara dan Presiden Mahkamah Rayuan pada masa itu tidak berkeras apabila perdana menteri menolak cadangan tersebut," kongsi Hishamudin yang bersara pada tahun 2015.
Komposisi Keahlian JAC Perlu Dinilai Semula
Hishamudin yang kini berkhidmat sebagai Pengerusi Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia turut mencadangkan agar komposisi keahlian JAC dinilai semula kerana ia didakwa condong kepada eksekutif.
"Perdana menteri bertanggungjawab melantik seorang hakim Mahkamah Persekutuan dan empat orang ternama lain ke JAC, dan pelantikan mereka boleh dibatalkan pada bila-bila masa," jelas beliau.
Beliau menyenaraikan ahli JAC mengikut jawatan mereka:
- Ketua Hakim Negara
- Presiden Mahkamah Rayuan
- Ketua Hakim Malaya
- Ketua Hakim Sabah dan Sarawak
Cadangan Reformasi Struktur Menyeluruh
Hishamudin mencadangkan beberapa langkah reformasi penting:
- Perdana menteri perlu dikecualikan sepenuhnya daripada proses pelantikan hakim dan ahli JAC
- Komposisi JAC perlu diseimbangkan semula untuk memastikan kepelbagaian, kebebasan dan perwakilan yang lebih luas
- Kerangka JAC yang ditubuhkan pada 2009 perlu dikaji semula untuk menjamin kebebasan kehakiman sebenar
"Komposisi JAC mesti diseimbangkan semula untuk memastikan kepelbagaian, kebebasan dan perwakilan yang lebih luas," tegas Hishamudin.
Beliau menekankan bahawa reformasi struktur yang berprinsip ini penting bukan sahaja untuk melindungi kebebasan kehakiman, tetapi juga untuk memulihkan keyakinan rakyat terhadap sistem keadilan negara.
