Pemerhati Rasuah Malaysia (MCW) menggesa Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) untuk menyiasat dakwaan berhubung ketidakpadanan antara bil muatan dan pergerakan fizikal kargo petroleum di Pelabuhan Tanjung Langsat, Johor. Presiden MCW, Jais Abdul Karim, menegaskan bahawa sekiranya dakwaan mengenai percanggahan antara dokumentasi bil muatan atau Bill of Lading (BL) dengan pergerakan sebenar kargo itu mempunyai asas, ia boleh membuka ruang kepada pelbagai bentuk salah laku.
Risiko Besar Salah Laku
Menurut Jais, SPRM wajar memberikan perhatian segera terhadap dakwaan tersebut sekiranya terdapat elemen rasuah, salah guna kuasa, atau pemalsuan dokumen. Ini kerana ia berisiko membuka ruang untuk penipuan perdagangan, manipulasi dokumentasi, pengelakan cukai dan duti, penyeludupan produk petroleum, serta amalan pengubahan wang haram. “Dalam industri petroleum yang melibatkan transaksi bernilai jutaan ringgit bagi setiap penghantaran, sebarang percanggahan antara dokumen dan pergerakan sebenar kargo boleh menyebabkan ketirisan hasil negara yang besar,” katanya dalam satu kenyataan.
Dakwaan mengenai kemungkinan ketidakpadanan antara BL dan pergerakan fizikal kargo petroleum di Tanjung Langsat sebelum ini telah dilaporkan oleh media, termasuk dakwaan bahawa aduan berkaitan transaksi petroleum bernilai jutaan ringgit telah dibawa kepada SPRM.
Bukan Masalah Teknikal Semata-mata
Mengulas lanjut, Jais berkata bahawa isu ini tidak boleh dilihat sebagai masalah teknikal dokumentasi semata-mata. Kelemahan kawalan dalaman dan pemantauan boleh mewujudkan ruang kepada rasuah atau penyalahgunaan kuasa oleh pihak tertentu dalam rantaian logistik, penguatkuasaan, dan perdagangan antarabangsa. Menurutnya, risiko menjadi lebih serius sekiranya data berkaitan kargo, rekod kastam, manifest kapal, dokumen perdagangan, dan rekod simpanan terminal tidak disemak secara menyeluruh dan bebas.
Beliau turut menggesa pihak berkuasa untuk memperkukuh mekanisme semakan silang antara data pelabuhan, rekod Kastam, sistem pemantauan kapal, dokumen perdagangan, dan rekod penyimpanan terminal. “Pendigitalan penuh rantaian bekalan petroleum juga perlu dipercepatkan bagi memastikan setiap transaksi dapat dijejak secara masa nyata dan diaudit dengan lebih berkesan,” katanya.
Cadangan Pengukuhan
Badan pemerhati antirasuah itu turut mencadangkan audit bebas secara berkala, penggunaan teknologi analitik data, integrasi pangkalan data antara agensi, serta perlindungan lebih kukuh kepada pemberi maklumat bagi mengesan sebarang ketidakpatuhan lebih awal. Menurut Jais, tindakan pantas dan bebas oleh SPRM amat penting bagi mengelakkan persepsi bahawa terdapat kelemahan penguatkuasaan atau ‘layanan istimewa’ terhadap mana-mana pihak yang terlibat.
“Integriti sistem perdagangan negara adalah aset strategik yang perlu dipertahankan kerana sebarang dakwaan boleh menjejaskan keyakinan pelabur. Sebarang dakwaan yang berpotensi menjejaskan keyakinan pelabur dan kredibiliti institusi penguatkuasaan hendaklah disiasat secara menyeluruh demi kepentingan negara,” katanya.
