Surat dari Larut: Tanah yang Menjadi Tapak Kekuatan Politik Hamzah Zainudin
Terdapat persepsi meluas dalam kalangan pengundi Larut bahawa kawasan parlimen mereka telah melahirkan seorang pemimpin yang mampu beroperasi di peringkat tertinggi kerajaan. Dalam perjalanan saya ke Padang Besar, Perlis minggu lalu, saya membuat detour ke Larut. Apa yang bermula sebagai singgahan ringkas akhirnya bertukar menjadi pemanduan perlahan melalui beberapa bahagian kawasan parlimen ini — bermula dari Batu Kurau, kemudian Kubu Gajah, sebelum mengakhiri hari dengan berbuka puasa di Selama.
Kawasan Parlimen yang Menjadi Asas Kukuh
Larut (P56), sebuah kawasan parlimen di Perak, diwakili oleh Hamzah Zainudin, bekas timbalan presiden Bersatu dan kini pemimpin pembangkang di Dewan Rakyat. Namanya telah banyak disebut dalam politik kebangsaan kebelakangan ini, tetapi di Larut sendiri, perbualan tentang beliau terasa kurang seperti berita dan lebih seperti keakraban — jenis yang biasanya dikhaskan untuk tokoh politik tempatan yang berpengaruh.
Untuk memahami kedudukan politik Hamzah, seseorang perlu menghabiskan masa di tempat-tempat seperti ini — pekan kecil luar bandar, pasar kampung, kafe tepi jalan dan kawasan surau. Larut adalah tempat asas kekuatan politiknya dibina, dengan sabar dan selama bertahun-tahun.
Sejarah Kepimpinan dan Kemenangan Pilihan Raya
Bersama Umno, Hamzah pertama kali memenangi kerusi ini dalam pilihan raya umum 2008 di bawah panji-panji Barisan Nasional. Beliau mengekalkan kerusi itu sekali lagi pada 2013 dan 2018, kedua-dua kali dengan selesa. Beliau meninggalkan Umno untuk Bersatu selepas pilihan raya umum 2018, dan empat tahun kemudian, bertanding di bawah panji Perikatan Nasional pada pilihan raya umum ke-15.
Walaupun terdapat pertukaran platform politik, sesuatu yang mungkin mengganggu banyak kawasan parlimen lain, Hamzah berjaya mengekalkan Larut dengan meyakinkan. Dalam kawasan parlimennya, Larut mempunyai tiga kerusi negeri — Selama dan Kubu Gajah (kedua-duanya dimenangi oleh PN-PAS), dan Batu Kurau (di bawah PN-Bersatu).
Dalam pilihan raya umum 2022, Hamzah memperoleh 28,350 undi, mengalahkan calon BN Shafiq Fhadly Mahmud yang menerima 16,752 undi. Bagi calon-calon lain, Zolkharnain Abidin dari PH hanya memperoleh 6,207 undi manakala Auzaie Fadzlan Shahidi dari Pejuang kehilangan deposit dengan hanya 566 undi.
Demografi dan Karakter Politik Larut
Tingkah laku politik Larut juga dibentuk oleh demografinya. Kawasan parlimen ini majoriti Melayu, dengan komuniti Cina yang besar di pekan seperti Selama dan Rantau Panjang, serta populasi India dan Orang Asli yang lebih kecil bertaburan di seluruh ladang dan kawasan luar bandar.
Dalam banyak aspek, Larut mencerminkan karakter politik utara Perak — luar bandar, konservatif secara sosial dan secara sejarah selesa dengan personaliti tempatan yang kuat. Keputusan pilihan raya di sini sering kali kurang mengenai perubahan nasional dan lebih mengenai kredibiliti calon individu di lapangan.
Signifikansi Sejarah dan Geografi
Bersejarah penting di Perak, Larut sentiasa dikaitkan dengan perlombongan bijih timah, dan sebenarnya, dianggap sebagai hab pada abad ke-19 di Tanah Melayu. Dibangunkan pada 1850-an selepas penemuan oleh Long Jaafar mengenai deposit bijih timah yang kaya, ia merupakan tapak Perang Larut antara dua persatuan rahsia Cina — Gee Hin Kongsi dan Hai San Society.
Konflik pada 1860-an dan 1870-an akhirnya menarik campur tangan British — membawa kepada perlantikan Residen British pertama di Perak, menandakan titik perubahan dalam pentadbiran kolonial negeri-negeri Melayu.
Larut bukan kawasan parlimen kecil. Ia merentang kira-kira 1,129 kilometer persegi — hampir saiz Hong Kong (1,106 kilometer persegi) dan jauh lebih besar daripada Singapura (728 kilometer persegi). Rupa bumi merangkumi dari ladang dan kampung ke pekan kecil dan penempatan bukit.
Isu-isu Tempatan dan Penglibatan Peribadi
Mewakili kawasan parlimen seperti ini memerlukan lebih daripada jenama politik; ia memerlukan kehadiran, kesabaran dan tahun-tahun penglibatan peribadi. Isu-isu yang mendominasi perbualan di sini sering praktikal daripada ideologi.
Jalan yang menghubungkan kampung ke pekan utama, sokongan pertanian untuk pekebun kecil, pekerjaan belia dan mitigasi banjir semasa bulan monsun lebih kerap dibincangkan daripada perdebatan politik nasional.
Di tempat-tempat seperti Batu Kurau dan Selama, ramai penduduk masih bergantung pada pekebunan getah kecil, plot kelapa sawit atau perdagangan berskala kecil. Akses persekutuan dan bantuan kerajaan oleh itu membawa berat yang signifikan, dan mempunyai wakil yang dianggap mempunyai hubungan baik di Putrajaya penting.
Pengiktirafan Tempatan yang Meluas
Namun, walaupun saiznya, Hamzah dikenali secara meluas di sini. Di kedai kopi tepi jalan, pasar kampung dan pusat pekan, namanya muncul dengan mudah dalam perbualan. Ramai orang masih ingat bertemu dengannya, menghadiri acara yang dirasmikannya, atau melihatnya di lapangan semasa program tempatan.
Untuk kawasan parlimen berskala ini, keakraban itu bukan kebetulan. Ia juga bukan hasil kerja politik parti; ia adalah produk tahun-tahun kerja tanah peribadi — prihatin, mesra dan mudah didekati.
Kerjaya Nasional dan Persepsi Tempatan
Lama sebelum menjadi Ahli Parlimen Larut, Hamzah telah menubuhkan dirinya dalam politik persekutuan, berkhidmat sebagai senator di Dewan Negara dari 2000 hingga 2006. Selepas memenangi Larut sebagai calon Umno pada 2008, kerjaya nasionalnya berkembang secara stabil.
Beliau menjadi timbalan menteri, kemudian menteri penuh kabinet, dan akhirnya berkhidmat sebagai menteri dalam negeri ketika Muhyiddin Yassin mengetuai kerajaan PN pada 2020. Bagi ramai di Larut, kenaikannya dalam politik nasional dilihat, bukan sebagai kuasa yang jauh, tetapi sebagai pantulan pengaruh wakil mereka sendiri yang semakin berkembang.
Persepsi Semasa Pengundi Tempatan
Jadi, bagaimana pengundi tempatan di Larut kini melihat pemimpin mereka, Hamzah Zainudin? Terdapat persepsi meluas bahawa kawasan parlimen mereka telah menghasilkan pemimpin yang mampu beroperasi di peringkat tertinggi kerajaan.
Sehingga baru-baru ini, terdapat jangkaan yang dikongsi secara meluas bahawa Hamzah suatu hari nanti akan mengambil alih kepimpinan Bersatu dari Muhyiddin dan mengetuai PN ke pilihan raya umum seterusnya. Di Larut, ada yang bahkan bercakap tentangnya sebagai calon berpotensi untuk jawatan perdana menteri.
Peristiwa politik terkini dan perkembangan seterusnya, termasuk penyingkirannya dari jawatan timbalan presiden Bersatu, mungkin telah mengubah trajektori itu, sekurang-kurangnya buat masa ini. Tetapi di Larut, sentimen kelihatan kurang mengenai jawatan segera dan lebih mengenai keyakinan jangka panjang terhadap anak jati mereka.
Daya Tahan Melalui Garisan Parti
Apa yang menonjol ialah sokongan Hamzah di sini kelihatan merentasi garisan parti. Penyokong Parti Islam Se-Malaysia (PAS), Bersatu dan bahkan segmen pengundi Umno bercakap tentangnya dengan tahap hormat yang jarang diberikan kepada ahli politik dalam persekitaran yang sangat berpolarisasi.
Itu mungkin akhirnya menjelaskan daya tahannya. Parti berubah. Pakatan naik dan jatuh. Tetapi asas politik yang dibina dengan sabar selama bertahun-tahun, pekan demi pekan dan kampung demi kampung, cenderung bertahan.
Dalam era ketika politik Malaysia semakin dibentuk oleh peralihan pakatan di Kuala Lumpur, Larut menawarkan peringatan bahawa asas kuasa politik sering diletakkan jauh dari ibu kota — di kedai kopi, kawasan surau dan tapak kawasan parlimen yang tenang yang jarang menjadi tajuk utama.
Dan di Larut, asas itu masih kelihatan sangat utuh.
