PAS semakin mendapat tempat dalam kalangan pengundi dan boleh menjadi rakan dominan dalam kerajaan gabungan, menimbulkan kebimbangan dalam kalangan perniagaan dan pelabur asing. Parti Islam Se-Malaysia (PAS) telah berkembang daripada 18 kerusi parlimen pada 2018 kepada 43 kerusi pada 2022, menjadikannya parti tunggal terbesar. Kini, parti itu menguasai empat daripada 13 negeri di Malaysia.
Kebimbangan pelabur asing terhadap dasar PAS
Pelabur asing mula mengambil kira kemungkinan kerajaan persekutuan yang dipimpin PAS, yang dilihat lebih nasionalis dari segi ekonomi. Peter Mumford dari Eurasia Group berkata, “Kebimbangan tertumpu pada dasar sosial yang lebih konservatif, termasuk implikasi terhadap produk dan perkhidmatan yang dijual di negara ini.” Beberapa syarikat telah mula mengkaji semula strategi jangka panjang mereka, termasuk mempertimbangkan pelaburan di Singapura, Thailand atau Indonesia.
Kesan dasar sosial PAS di Kelantan
Di Kelantan, negeri termiskin di Malaysia, tumpuan kepada dasar sosial berbanding ekonomi telah menyebabkan sekatan ke atas perjudian, alkohol, hospitaliti dan hiburan. Ahmad Nazri Che Omar, pengerusi kumpulan yang mewakili lebih 1,300 peniaga Melayu di Pasar Siti Khadijah, berkata, “Negeri ini sangat lambat dalam menyelesaikan perkara. Tetapi PAS mempunyai pengaruh besar terhadap rakyat.” Air paip kadang-kadang keruh dan perang, mencerminkan kemunduran infrastruktur.
Kekuatan akar umbi dan sokongan pengundi
Kekuatan PAS datang daripada jentera akar umbi yang mantap, termasuk rangkaian masjid, sekolah agama dan sukarelawan. Amir Fareed Rahim dari KRA Group berkata, “Bagi ramai pengundi, PAS bukan sekadar parti politik, tetapi kenderaan untuk meluahkan identiti agama, kepastian moral dan kepunyaan budaya.” Tinjauan Pusat Penyelidikan Pew pada 2023 mendapati 86% umat Islam Malaysia menyokong pelaksanaan undang-undang Syariah sebagai sistem undang-undang utama, berbanding 64% di Indonesia.
Cabaran dan kontroversi pentadbiran PAS
Di Kedah, PAS menutup semua 45 cawangan loteri selepas mengambil alih negeri pada 2020, walaupun mahkamah memutuskan larangan itu tidak mengikut perlembagaan pada Disember lalu. Di Terengganu, parti itu mengenakan undang-undang baru untuk menghukum wanita Islam yang hamil di luar nikah pada 2022, dan mengancam untuk memenjarakan lelaki Islam yang mengabaikan solat Jumaat. Presiden PAS Abdul Hadi Awang kekal sebagai tokoh dominan, memberitahu pengundi bahawa mereka wajib mengundi parti Islam itu.
Persepsi terhadap imej baharu PAS
Bekas Perdana Menteri Mahathir Mohamad, yang menjadi penasihat kepada empat negeri PAS pada 2024, berkata parti itu telah “melembutkan imejnya” dengan mempromosikan individu yang lebih profesional dan sederhana, seperti Ahmad Samsuri Mokhtar, Ketua Menteri Terengganu yang dikenali sebagai ‘Dr Sam’. Namun, Khairy Jamaluddin, bekas menteri kesihatan, berkata PAS adalah “kuasa politik paling hebat” kerana kejelasan ideologi dan disiplin akar umbi. “Parti lain melihat ufuk masa pilihan raya akan datang. PAS melihat ufuk masa akhirat. Siapa yang anda fikir akan menang?” katanya.
