Pengerusi Jawatankuasa Pelancongan dan Ekonomi Kreatif Pulau Pinang, Wong Hon Wai, hari ini mengkritik Kaji Selidik Pelancongan Domestik 2025 yang dikeluarkan oleh Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) kerana tidak mencerminkan jumlah sebenar pelancong ke negeri itu. Menurutnya, data yang digunakan adalah berdasarkan persampelan statistik dan respons soal selidik, bukan rekod penginapan hotel sebenar.
Kritikan Terhadap Kedudukan Pulau Pinang dalam Kaji Selidik DOSM
Wong berkata demikian sebagai respons terhadap kenyataan Pengerusi Gerakan Pulau Pinang, Oh Tong Keong, yang menyatakan Pulau Pinang hanya mencatat 5.6 juta pelawat domestik pada 2025, menduduki tangga ke-12 daripada 13 negeri dan tiga wilayah persekutuan. Oh mendakwa Pulau Pinang ketinggalan di belakang Pahang, Selangor, Kedah, Negeri Sembilan dan Kelantan.
"Data yang diperoleh bukanlah rekod penginapan hotel sebenar tetapi dibina berdasarkan model persampelan dan respons soal selidik," kata Wong dalam satu kenyataan hari ini. Beliau menegaskan bahawa saiz sampel yang terhad mungkin tidak menggambarkan prestasi sebenar industri pelancongan.
Metodologi Kajian dan Kekangan Sampel
Menurut Wong, kaji selidik itu merangkumi 2,830 blok pengecaman di seluruh negara, tetapi hanya 205 blok sampel terletak di Pulau Pinang. Beliau mengakui kaedah persampelan mempunyai nilai statistik, tetapi ia tidak boleh digunakan untuk membuat kesimpulan menyeluruh. "Saiz sampel yang terhad mungkin tidak mencerminkan situasi sebenar atau memberikan gambaran terperinci tentang prestasi industri pelancongan," jelasnya.
Wong juga mempersoalkan metodologi DOSM yang bergantung kepada respons isi rumah yang diminta mengingat semula perjalanan rentas negeri sepanjang tahun lalu. "Data yang dikumpul adalah retrospektif dan subjektif, bukannya rekod masa nyata," katanya. Beliau menambah bahawa kaji selidik tidak dijalankan di lapangan terbang, hotel atau tarikan pelancong, sebaliknya menggunakan isi rumah sebagai unit persampelan. "Bagi destinasi pelancongan berkepadatan tinggi seperti Pulau Pinang, pendekatan ini berpotensi memandang rendah jumlah sebenar pelawat," tegasnya.
Data Penginapan Hotel Sebagai Penanda Aras Lebih Tepat
Sebagai perbandingan, Wong merujuk kepada data rasmi Tourism Malaysia untuk 2025 yang menunjukkan Pulau Pinang mencatat 8.76 juta tetamu hotel, terdiri daripada 5.29 juta pelawat domestik dan 3.47 juta pelawat antarabangsa. Walaupun bersaiz kecil dari segi geografi, Pulau Pinang berada di tangga kelima dari segi jumlah tetamu hotel selepas Kuala Lumpur, Pahang, Johor dan Selangor. Bagi tetamu hotel antarabangsa, Pulau Pinang menduduki tangga ketiga selepas Kuala Lumpur dan Selangor.
"Data penginapan hotel sebenar memberikan penunjuk prestasi pelancongan yang lebih boleh dipercayai," kata Wong. Beliau menekankan bahawa Pulau Pinang terkenal dengan pengalaman pelancongan yang melibatkan penginapan bermalam, warisan budaya, seni dan festival, yang tidak dapat dinilai melalui soal selidik tunggal.
Definisi Pelawat Domestik dan Implikasi
Wong juga menyoroti definisi luas DOSM yang mengklasifikasikan pelawat domestik sebagai sesiapa yang bergerak ke luar tempat kediaman biasa merentas sempadan negeri, termasuk mereka yang membuat perjalanan sehari dan mereka yang pulang ke kampung halaman untuk melawat saudara mara. Kaji selidik itu membahagikan pelawat domestik kepada dua kumpulan: pelancong yang menginap sekurang-kurangnya satu malam, dan pelawat harian yang pulang pada hari yang sama tanpa menginap. "Akibatnya, angka yang diterbitkan oleh DOSM juga termasuk mereka yang pulang ke kampung halaman untuk melawat keluarga," jelas Wong.
Data DOSM menunjukkan 35.6 peratus perjalanan domestik dibuat untuk melawat saudara atau rakan, manakala 56.2 peratus pengembara menginap di rumah saudara atau rakan. Mengambil contoh Hari Raya Aidilfitri, Wong berkata ramai rakyat Malaysia merentas sempadan negeri untuk pulang ke kampung, tetapi perjalanan seperti itu berbeza secara asas daripada pelancongan rekreasi. Beliau juga menyatakan bahawa pelawat harian merangkumi 67 peratus sampel kaji selidik. "Pelawat ini biasanya berhenti untuk jangka masa pendek, tidak menginap di hotel dan secara amnya berbelanja kurang, menjadikan mereka sukar untuk ditangkap oleh industri pelancongan," katanya.
Kepentingan Faktor Budaya dan Warisan
Wong mengakui bahawa Kaji Selidik Pelancongan Domestik tetap berguna sebagai rujukan untuk memahami trend pelancongan. Namun, beliau menegaskan bahawa metodologi, saiz sampel dan definisi yang digunakan bermakna ia tidak boleh dijadikan ukuran tunggal prestasi pelancongan sesuatu destinasi. "Khususnya bagi negeri seperti Pulau Pinang yang terkenal dengan pengalaman pelancongan bermalam, warisan budaya, seni dan festival, daya tarikan dan sumbangan ekonomi mereka tidak boleh dinilai berdasarkan soal selidik tunggal," kata Wong.
Beliau menyeru agar penggubal dasar dan pihak berkepentingan mengambil kira pelbagai faktor lain, termasuk jumlah penginapan hotel, perbelanjaan pelancong dan kehadiran ke festival kebudayaan, dalam menilai prestasi sektor pelancongan Pulau Pinang.
