Penganalisis menjangkakan Pakatan Harapan (PH) mampu mempertahankan kerusi yang dimenangi dengan selesa pada pilihan raya negeri 2023, namun Umno mungkin berdepan kesukaran untuk mempertahankan kerusinya kerana majoriti tipis dan krisis diraja yang melanda negeri itu.
Cabaran Besar Umno di Negeri Sembilan
Lapan daripada 14 kerusi Dewan Undangan Negeri (DUN) yang dimenangi Barisan Nasional (BN) di Negeri Sembilan pada 2023 diperoleh dengan majoriti kurang daripada 700 undi akibat persaingan sengit daripada Perikatan Nasional (PN). Menurut penganalisis, keadaan ini menjadi lebih sukar bagi Umno berikutan peralihan sentimen Melayu selepas pertikaian diraja baru-baru ini.
Syaza Shukri dari Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM) berkata Umno kelihatan lebih terdedah berbanding rakan kongsi kerajaan perpaduan, PH, kerana persaingan sengit dengan PN sebelum ini. “Umno yang dalam kesusahan. Majoriti mereka kecil kerana terpaksa bersaing dengan PN untuk undi Melayu,” katanya kepada FMT.
Sebaliknya, Syaza berkata PH berada dalam kedudukan lebih baik untuk mempertahankan kebanyakan kerusi yang dimenangi pada pilihan raya negeri tiga tahun lalu. “Kebanyakan kerusi yang dimenangi PH pada 2023 diperoleh dengan majoriti besar, terutama oleh DAP.”
Krisis Diraja dan Kesan kepada Umno
DUN Negeri Sembilan dibubarkan pada Jumaat lalu selepas wakil rakyat Umno menarik sokongan terhadap Menteri Besar Aminuddin Harun berhubung pengendalian pertikaian diraja yang melibatkan empat Undang yang cuba menyingkirkan Tuanku Muhriz Tuanku Munawir sebagai Yang di-Pertuan Besar. Pada 9 Jun, Presiden Umno Ahmad Zahid Hamidi mengumumkan BN akan bertanding sendiri dalam pilihan raya negeri Negeri Sembilan, selepas PH mengumumkan hasrat untuk merebut kesemua 36 kerusi DUN.
Dalam pilihan raya 2023, PH dan BN bertanding sebagai sekutu, masing-masing memenangi 17 dan 14 kerusi. PN memenangi lima kerusi, dengan tiga dimenangi PAS dan dua oleh Bersatu. Walau bagaimanapun, lapan kerusi BN dimenangi dengan majoriti kurang daripada 700 undi: Jeram Padang (693), Lenggeng (685), Senaling (662), Palong (564), Sungai Lui (535), Seri Menanti (370), Kota (135) dan Juasseh (78). Sebaliknya, hanya dua daripada 17 kerusi PH dimenangi tipis: Klawang (577) dan Ampangan (329).
Syaza berkata kerusi BN, yang kebanyakannya merupakan kawasan majoriti Melayu, terdedah kepada perubahan sokongan yang kecil, manakala Umno mungkin berada dalam kedudukan kurang menguntungkan akibat peranan yang dimainkan dalam pertikaian diraja. “Rakyat, dari pemahaman dan pemerhatian saya, tidak gembira dengan krisis ini dan kesalahan diletakkan kepada Umno. Jadi pengundi mahu menghukum Umno,” katanya.
Simpati Terhadap Tuanku Muhriz
Mazlan Ali dari Universiti Teknologi Malaysia (UTM) berkata pertikaian diraja telah menimbulkan simpati terhadap Tuanku Muhriz dalam kalangan rakyat Negeri Sembilan, selain mencipta persepsi negatif terhadap Umno dalam kalangan sesetengah pengundi. “Akibatnya, mungkin ada kesan politik kepada Umno kerana terdapat persepsi dalam kalangan orang ramai bahawa parti itu tidak mesra terhadap Yang di-Pertuan Besar,” katanya.
Bagaimanapun, Hisomuddin Bakar dari Ilham Centre berkata keputusan pilihan raya negeri akhirnya bergantung kepada peratusan keluar mengundi dan di mana tumpuan pengundi. Beliau berkata kekuatan PH terletak di kawasan bandar, majoriti Cina dan campuran, manakala Umno kekal kompetitif di banyak kerusi majoriti Melayu dengan sokongan rangkaian akar umbi yang lama. Daripada 36 kerusi negeri, 24 adalah kawasan majoriti Melayu, menjadikannya medan pertempuran utama dalam pilihan raya, tambahnya.
“Walaupun BN dan PH masing-masing mempunyai bidang kekuatan sendiri, faktor penentu sebenar dalam pilihan raya negeri ini terletak pada 24 kerusi majoriti Melayu yang akan ditandingi dalam pertandingan tiga penjuru. Keupayaan kedua-dua gabungan untuk menguruskan strategi kempen, menggerakkan penyokong untuk keluar mengundi dan memenangi pengundi atas pagar akan menjadi faktor utama yang menentukan keputusan akhir,” tambah beliau.
PH Pendahulu Namun Berisiko
Sivamurugan Pandian dari Universiti Sains Malaysia (USM) berkata PH kekal sebagai pendahulu untuk memenangi pilihan raya negeri berkat kelebihan penyandang. Katanya, jaringan PKR dan DAP yang mantap di Negeri Sembilan, digabungkan dengan kepimpinan Aminuddin, meletakkan gabungan itu dalam kedudukan yang agak kukuh. Namun, Sivamurugan mengingatkan bahawa kebimbangan kos sara hidup dan ketegangan antara penyokong PH dan BN boleh mempengaruhi tingkah laku pengundi. “PH kekal menguntungkan, tetapi tidak tanpa risiko,” katanya.
