PETALING JAYA: Eksekutif syarikat penerbangan memaklumkan kepada sesi parlimen tahun lalu bahawa perancangan lapangan terbang Malaysia terlalu reaktif, memberi amaran bahawa KLIA berisiko ketinggalan berbanding pesaing serantau apabila kemudahan utama beroperasi melebihi kapasiti.
KLIA Terperangkap Antara Dua Gergasi Serantau
Izham Ismail, yang ketika itu merupakan pengarah urusan kumpulan Malaysia Aviation Group (MAG), berkata KLIA terhimpit antara Singapura dan Bangkok. "Kami pada dasarnya berada di tanah tiada siapa hari ini. Anda diapit oleh dua gergasi besar: satu kuat dari segi ekonomi, satu lagi sangat kuat dalam aliran pelancongan," katanya kepada sesi Jawatankuasa Kira-Kira Wang Negara (PAC) pada 19 Februari 2025 berkaitan pengurusan lapangan terbang awam, seperti yang direkodkan dalam Hansard. "Jadi sangat penting bahawa program transformasi yang kukuh perlu dilaksanakan. Risikonya adalah dekat."
Kontras dengan Pendekatan India dan China
Izham membezakan pendekatan Malaysia dalam mengurus kapasiti syarikat penerbangan dengan India dan China, yang katanya menggunakan strategi terkoordinasi dan diterajui kerajaan untuk melindungi kepentingan penerbangan domestik. Beliau memetik penggunaan pendekatan radius terkawal India untuk peruntukan slot lapangan terbang di bandar-bandar utama. "Mereka melukis bulatan 5,000km. Mana-mana syarikat penerbangan yang berada dalam bulatan 5,000km itu tidak boleh mendapatkan slot tambahan ke lapangan terbang bandar metro: Delhi, Mumbai, Chennai, dan sebagainya," katanya. "Jadi syarikat penerbangan seperti Malaysia Airlines (dan) syarikat penerbangan berasaskan Malaysia yang lain perlu mencari laluan lain ke India, kemudian kami perlu pergi ke negara peringkat kedua, lapangan terbang peringkat kedua."
Beliau juga merujuk kepada amalan China yang memberikan laluan antarabangsa tertentu kepada syarikat penerbangan utama negara sebagai contoh perancangan berstruktur yang kurang di Malaysia. "Itulah cara ia dimainkan. Kami tidak mempunyai itu. Tetapi pada hakikatnya, Malaysia mempunyai dua produk yang pengguna mahukan... Pasaran riadah didorong oleh AirAsia, dan pasaran premium didorong oleh Malaysia Airlines dan Batik Air, sebagai contoh," kata Izham.
Kapasiti Lapangan Terbang Melebihi Had
Ketua Pegawai Eksekutif AirAsia Malaysia, Fareh Mazputra Fairuz, yang juga memberi keterangan dalam sesi itu, berkata Lapangan Terbang Antarabangsa Pulau Pinang telah melebihi kapasiti maksimumnya. Beliau juga berkata pertumbuhan penumpang tahunan AirAsia sebanyak 8.85% hingga 10% bermakna infrastruktur lapangan terbang perlu dibina lebih awal daripada permintaan, bukan sebagai tindak balas kepadanya. "Lihat bagaimana Singapura mempunyai perancangan dan visi ke hadapan sebelum mencapai kapasiti. Mereka telah merancang pengembangan dan suntikan modal untuk kekal relevan di rantau ini," katanya. "Bagi kami, kami reaktif sepanjang masa. Ini adalah titik kesakitan bagi kami," katanya, sambil menambah AirAsia berusaha untuk mengembangkan sambungan antarabangsa dari Pulau Pinang dan Sabah tetapi terhalang oleh had kapasiti.
Seruan untuk Perancangan Berstruktur
Fareh juga berkata Malaysia memerlukan pembangunan lapangan terbang jangka pendek dan panjang yang berstruktur dan bukannya apa yang digambarkannya sebagai "sentiasa memadam kebakaran".
Lebih awal hari ini, PAC mengeluarkan laporannya yang mengandungi penemuan mengenai isu di Malaysia Airports Holdings Bhd (MAHB) dan lapangan terbang awam. Pengerusi PAC, Mas Ermieyati Samsudin, berkata syarikat penerbangan lebih mementingkan kejayaan pelan transformasi MAHB berbanding struktur pemilikannya, sambil menyeru pelaburan modal yang lebih tinggi, peningkatan standard operasi, dan penglibatan industri yang lebih besar dalam perancangan lapangan terbang negara.
