PAS Dijangka Bergabung dengan Hamzah dan Parti Muslim Kecil
Dengan Umno menutup pintu untuk menghidupkan semula Muafakat Nasional bersama PAS, seorang penganalisis meramalkan parti Islam itu akan beralih kepada kumpulan Hamzah Zainudin dan parti-parti berasaskan Muslim yang lebih kecil untuk menyelamatkan agenda "perpaduan ummah" mereka.
Mazlan Ali dari Universiti Teknologi Malaysia berkata walaupun PAS telah menamatkan pakatan politiknya dengan Bersatu, komponen Perikatan Nasional seperti Gerakan dan Parti Rakyat India Malaysia (MIPP) berkemungkinan akan kekal bersama parti Muhyiddin Yassin. PAS, sebaliknya, dijangka menjalin hubungan dengan gerakan Reset pimpinan bekas timbalan presiden Bersatu, Hamzah Zainudin, sebagai persediaan menghadapi pilihan raya umum ke-16 (PRU16).
"PAS tiada pilihan lain selain bergabung dengan Reset. Parti-parti Melayu kecil lain seperti Berjasa, Putra, dan Pejuang mungkin menyertai PAS kerana naratif Melayu-Islam mereka selari dengan perjuangan parti itu," katanya kepada FMT.
PAS pernah bertanding dalam pilihan raya umum 2018 sebagai sebahagian daripada Gagasan Sejahtera, sebuah gabungan tidak formal berasaskan Muslim yang turut disertai Berjasa dan Parti Ikatan Bangsa Malaysia. Berjasa, Putra dan Pejuang kini sudah menjadi sebahagian daripada gabungan longgar Ikatan Prihatin Rakyat (IPR) yang dimulakan oleh Muhyiddin tahun lalu.
Cabarannya Besar PAS
Hisommudin Bakar dari Ilham Centre berkata cabaran terbesar PAS sekarang adalah menyelesaikan kedudukannya dalam Perikatan Nasional selepas berlaku perselisihan dengan Bersatu. "Perkembangan terkini menunjukkan PAS dan Bersatu kini bersaing untuk menentukan legitimasi politik ke atas jenama PN dan hala tujunya pada masa depan. Bersatu kelihatan tidak mahu mengalah atau melepaskan pengaruhnya dalam gabungan itu. Oleh itu, isu ini mungkin perlu diselesaikan sebelum PAS dapat bergerak ke arah membentuk pakatan politik baharu," katanya.
Dalam jangka pendek, beliau berkata PAS akan lebih selesa bekerjasama dengan kumpulan bekas pemimpin Bersatu pimpinan Hamzah, daripada tergesa-gesa membentuk gabungan besar baharu. Hubungan antara PAS dan kem Hamzah kemudiannya boleh menjadi asas kepada blok politik Melayu-Islam yang lebih teratur, tambah Hisommudin. "Hanya apabila landskap 'pasca-Bersatu' menjadi lebih jelas, PAS akan berada dalam kedudukan untuk menilai pilihan kerjasama yang lebih luas," katanya.
Hisommudin percaya bahawa parti seperti Pejuang, Berjasa dan Putra tidak mungkin bekerjasama dengan PAS buat masa ini kerana parti Islam itu bukan pemain utama dalam pembentukan IPR. "Ikatan organisasi dan politiknya dengan kumpulan ini belum cukup kukuh untuk memudahkan penciptaan gabungan baharu secara pantas."
PAS menamatkan pakatan politiknya dengan Bersatu pada hari Isnin dan berkata ia akan meneroka penjajaran baharu untuk menghadapi pilihan raya akan datang dan "menyatukan ummah". Ini mendorong spekulasi bahawa PAS dan Umno akan menghidupkan semula pakatan mereka yang terbengkalai, tetapi presiden Umno Ahmad Zahid Hamidi berkata partinya tidak mempunyai niat sedemikian, dan parti itu telah "menutup buku mengenainya".
PAS-Bersatu Berpisah, Untung BN?
Mazlan berkata perpecahan antara PAS dan Bersatu akan memberi manfaat kepada BN pada PRU16 kerana perselisihan antara kedua-dua pihak akan memecahbelahkan pengundi Melayu pro-pembangkang. "BN akan lebih berupaya menghadapi cabaran PAS dalam situasi ini," katanya, merujuk kepada perolehan 43 kerusi PAS pada pilihan raya umum 2022 yang ditandinginya bersama Bersatu, berbanding 26 kerusi Umno.
Bagaimanapun, Hisommudin berkata masih terlalu awal untuk menilai bagaimana BN secara bersendirian akan menentang gabungan pimpinan PAS pada PRU16, kerana banyak pembolehubah utama masih tidak menentu. Ini termasuk penjajaran politik baharu PAS, kekuatan organisasinya, dan kesediaan pengundi Melayu untuk menerima konfigurasi politik baharu, katanya.
