Kiandee Dinasihati Beralih ke Parti Tempatan Jika Disingkir Bersatu
Penganalisis politik menekankan bahawa Ahli Parlimen Beluran, Ronald Kiandee, perlu mempertimbangkan dengan serius untuk menyertai parti tempatan di Sabah sekiranya beliau dipecat daripada Bersatu. Langkah ini dilihat sebagai strategi penting untuk meneruskan kelangsungan politiknya dalam landskap politik Sabah yang semakin didominasi oleh sentimen 'Sabah for Sabahan'. Syahruddin Awang Ahmad dari Universiti Malaysia Sabah (UMS) menyatakan, Kiandee yang kini diambang pemecatan selepas menerima surat tunjuk sebab, harus mengambil iktibar daripada penolakan parti nasional dalam Pilihan Raya Negeri (PRN) Sabah pada 29 November lalu.
Risiko Penolakan Pengundi dan Dominasi Politik Tempatan
Syahruddin menjelaskan bahawa kesetiaan Kiandee terhadap Hamzah Zainudin mungkin mendorongnya untuk menyertai blok nasional baharu, tetapi risiko penolakan pengundi dalam pilihan raya akan datang adalah sangat tinggi. Ini kerana, di mata pengundi, Kiandee akan terus dikaitkan dengan jenama politik nasional yang berteraskan nilai dan semangat Semenanjung, bertentangan dengan slogan 'Sabah for Sabahan' yang semakin mendominasi politik tempatan. Beliau menambah, landskap politik Sabah pasca PRN17 menunjukkan pengundi lebih selesa dengan naratif tempatan yang memperjuangkan hak dalam Perjanjian Malaysia 1963 secara eksklusif.
Jika Kiandee memilih untuk kekal dalam wadah nasional, beliau mungkin berdepan kesukaran untuk menembusi pengaruh Gabungan Rakyat Sabah (GRS) yang semakin kukuh. Syahruddin menegaskan, beralih ke parti tempatan bukan sekadar tindakan menyelamatkan diri, malah merupakan keperluan strategik untuk memastikan kerusi Beluran kekal di bawah pengaruhnya. Dalam PRN lalu, Kiandee yang bertanding atas tiket Perikatan Nasional (PN) telah kalah di DUN Sugut kepada calon GRS, James Ratib, menunjukkan cabaran yang dihadapi oleh wakil nasional di Sabah.
Cabaran dan Peluang bagi Kiandee
Kiandee telah mengesahkan bahawa beliau diberi surat tunjuk sebab pada 28 Februari lalu dan diberi tempoh sehingga semalam untuk menjawabnya, namun beliau dikatakan enggan berbuat demikian. Dalam satu laporan Astro Awani, Kiandee dipetik berkata bahawa beliau mungkin bercakap kali terakhir sebagai naib presiden Bersatu dalam satu majlis di Port Dickson pada Jumaat lalu. Bekas menteri persekutuan itu sering dikaitkan dengan Hamzah Zainudin, yang telah dipecat daripada Bersatu dan dikatakan akan mengambil alih serta mengetuai Parti Keluarga Malaysia.
Arvin Tajari dari Universiti Teknologi Mara (UiTM) pula mempersoalkan pengaruh dan kekuatan Kiandee dalam menarik sokongan rakyat jika beliau menubuhkan parti tempatan baharu. Beliau bertanya, apa 'wow factor' yang boleh ditawarkan kepada rakyat Sabah, dan jika parti baharu ditubuhkan, keputusan terbaik pastinya bekerjasama dengan GRS bagi mempertahankan kerusi Beluran. Arvin juga menekankan bahawa Kiandee perlu menghakis imejnya yang bersifat nasional dan lebih menumpukan kepada politik lokal, walaupun beliau menyatakan sukar untuk melihat bekas menteri itu bersama GRS.
Strategi Kingmaker dan Kuasa Tawar-menawar
Syahruddin menambah, tindakan menubuhkan parti tempatan baharu dilihat berisiko, tetapi ia boleh memberi Kiandee kuasa tawar-menawar yang lebih fleksibel dalam pembentukan kerajaan persekutuan. Sebagai pemimpin veteran, beliau boleh memposisikan parti itu sebagai jambatan strategik untuk bekerjasama dengan blok pimpinan Hamzah di Semenanjung tanpa terikat dengan struktur hierarki parti nasional yang rigid. Langkah ini membolehkan Kiandee mengekalkan identiti Sabah sambil terus menyokong sekutu lamanya di peringkat nasional, yang merupakan taktik 'kingmaker' yang sering digunakan oleh parti kecil untuk mendapatkan konsesi politik yang signifikan.
Secara keseluruhan, penganalisis bersetuju bahawa peralihan kepada parti tempatan adalah langkah yang perlu dipertimbangkan oleh Kiandee untuk menyesuaikan diri dengan dinamik politik Sabah yang semakin memihak kepada autonomi tempatan. Ini bukan sahaja dapat melindungi masa depannya dalam politik, tetapi juga memastikan pengaruhnya di Beluran kekal relevan dalam era politik baharu yang menekankan kepentingan lokal.
