Badan Berkanun Mudah Dipengaruhi Politik, Kata Badan Pemikir
KUALA LUMPUR: Hampir 78% jawatan pengerusi dalam badan berkanun persekutuan (FSB) Malaysia tidak mempunyai kriteria kelayakan yang jelas, menjadikan mereka terdedah kepada pengaruh politik, menurut laporan terkini oleh Institut Demokrasi dan Hal Ehwal Ekonomi (IDEAS).
Analisis Mendalam Terhadap 135 Badan Berkanun
Badan pemikir itu berkata analisisnya terhadap 135 FSB di bawah inisiatif Pantau Kuasa mendapati hanya kira-kira 5% daripada badan-badan ini dikehendaki secara eksplisit oleh undang-undang untuk melantik ahli politik ke jawatan lembaga, manakala selebihnya tertakluk kepada budi bicara menteri.
"Pelantikan ahli lembaga sebahagian besarnya ditentukan oleh budi bicara menteri, dengan ketelusan yang terhad dan sedikit perlindungan berasaskan merit yang mengikat," kata laporan tersebut.
Kekurangan Kriteria Kelayakan yang Jelas
Laporan itu menekankan bahawa tanpa kriteria kelayakan yang jelas, badan berkanun terdedah kepada pengaruh politik. Laporan itu juga menyatakan bahawa rangka kerja untuk pelantikan sedemikian membenarkan kawalan eksekutif yang ketara, menimbulkan kebimbangan tentang konflik kepentingan, terutamanya apabila ahli politik duduk di lembaga.
"Dilema 'topi berganda' ini mewujudkan kewajipan yang bersaing antara arahan menteri dan tugas fidusiari kepada organisasi, melemahkan penilaian bebas dan akauntabiliti," jelas laporan tersebut.
Proses Pelantikan yang Tidak Telus
Laporan itu juga menggambarkan proses pelantikan sebagai tidak telus, dengan menyatakan bahawa kekosongan biasanya tidak diiklankan secara terbuka, keperluan kelayakan sering dirumuskan secara samar-samar, dan tiada panel pencalonan bebas untuk menyaring calon.
Ia memberi amaran bahawa jurang sedemikian boleh melemahkan keyakinan awam dan meningkatkan risiko pengurusan yang lemah atau kegagalan tadbir urus.
Cadangan Reformasi oleh IDEAS
Untuk menangani kebimbangan ini, IDEAS mencadangkan satu siri pembaharuan, termasuk:
- Menyelaraskan keperluan komposisi lembaga
- Memperkenalkan kriteria kelayakan yang jelas dan berasaskan merit untuk pelantikan
- Menubuhkan jawatankuasa saringan bebas untuk menilai calon
- Menyusun semula proses pelantikan melalui panel penasihat
- Menguatkan mekanisme pengawasan
Tanpa perlindungan struktur, badan berkanun yang bertujuan beroperasi secara autonomi akan kekal terdedah kepada campur tangan politik.
Data Pelantikan Politik 2012-2025
IDEAS mencatatkan bahawa antara 2012 dan 2025, terdapat 1,084 pelantikan politik merentasi FSB dan syarikat berkaitan kerajaan (GLC), terdiri daripada 959 pelantikan kepada FSB dan 125 kepada GLC.
Laporan ini menyerlahkan keperluan mendesak untuk reformasi tadbir urus yang lebih ketat dalam sistem pelantikan badan berkanun di Malaysia, demi memastikan akauntabiliti dan integriti dalam pentadbiran awam.
