Setiausaha Negara Amerika Syarikat, Marco Rubio, berdepan misi rumit minggu ini apabila beliau cuba menjual perjanjian damai Iran kepada pemimpin Teluk yang bimbang konsesi berlebihan akan mengukuhkan Tehran dan mengubah imbangan keselamatan serantau serta aliran minyak.
Rubio hadiri mesyuarat GCC di UAE
Rubio dijadual bertemu pemimpin Teluk di Emiriah Arab Bersatu (UAE) pada Selasa, sebelum melawat Kuwait dan Bahrain, di mana beliau akan bertemu pegawai Majlis Kerjasama Teluk (GCC), sebuah kumpulan monarki yang turut merangkumi Arab Saudi, Qatar dan Oman. Isu utama melibatkan elemen draf perjanjian yang tidak mengehadkan peluru berpandu balistik Iran, dana pembinaan semula bernilai AS$300 bilion, dan peruntukan yang boleh memperluas pengaruh serantau Tehran serta kawalan ke atas laluan perkapalan minyak kritikal.
Kebimbangan sekutu Teluk
Kesemua enam negara GCC adalah sekutu strategik AS yang menawarkan sokongan logistik kepada Washington semasa perang AS-Israel dengan Iran yang bermula empat bulan lalu, dan semua terjejas akibat serangan udara Iran. Sebahagian negara tersebut berasa kecewa dan terkejut secara peribadi dengan perjanjian sementara yang boleh membuka pintu kepada normalisasi AS dengan Iran, sebuah negara majoriti Syiah yang dianggap musuh utama oleh kebanyakan negara GCC yang majoriti Sunni. Pandangan negara-negara ini penting kepada pembuat dasar AS. UAE, Arab Saudi, Qatar, Kuwait dan Bahrain semuanya menjadi tuan rumah pangkalan tentera AS yang menjadi tulang belakang arkitek keselamatan Amerika di Timur Tengah. Jika mana-mana negara tersebut mempertimbangkan semula hubungan keselamatan dengan AS, walaupun secara halus, ia boleh memberi kesan besar kepada strategi ketenteraan AS di rantau ini.
Keseimbangan tindakan Rubio
Bagi Rubio secara peribadi, lawatan ini memerlukan tindakan mengimbangi. Walaupun diplomat tertinggi Amerika perlu meyakinkan sekutu serantau, beliau mesti berbuat demikian tanpa kelihatan mengkritik memorandum persefahaman (MoU) AS-Iran. Presiden Donald Trump, yang menandatangani perjanjian itu minggu lalu, tetap menyokongnya walaupun dikritik oleh beberapa rakan Republikan di Kongres yang menuduh pentadbiran tunduk kepada Tehran. Andrew Peek, bekas penolong timbalan setiausaha negara untuk Iraq dan Iran yang berkhidmat di Majlis Keselamatan Nasional Trump semasa kedua-dua penggalnya, berpendapat Rubio boleh meyakinkan sekutu yang bimbang dengan menunjukkan bahawa Trump mempunyai sejarah tegas terhadap Republik Islam. "Saya fikir anda hanya boleh mengingatkan mereka bahawa presiden telah melaksanakan dasar yang sangat hawkish terhadap Iran – dan jika MoU ini gagal, dia tidak akan teragak-agak untuk kembali menyerang mereka," kata Peek, yang kini di badan pemikir Atlantic Council.
Damai – tetapi pada kos apa?
Pemimpin dari semua negara GCC yang menjadi tuan rumah Rubio atau hadir dalam perbincangan minggu ini sekurang-kurangnya secara terbuka mendorong penyelesaian diplomatik sebelum perang bermula pada Februari. Kebanyakan juga mendorong jalan keluar diplomatik semasa konflik, walaupun secara praktikal mereka memudahkan usaha perang AS. Namun, terma spesifik MoU mengejutkan pegawai serantau secara peribadi, menurut penganalisis dan diplomat. Satu kebimbangan berkaitan peluru berpandu balistik. Sepanjang perang, pentadbiran Trump mengatakan bahawa memusnahkan kapasiti peluru berpandu balistik Iran adalah matlamat utama. Objektif itu selari dengan kepentingan negara Teluk Sunni kerana – tidak seperti AS – kesemuanya berada dalam julat balistik Iran dan telah menjadi sasaran peluru berpandu Iran. MoU, bagaimanapun, tidak menyebut langsung peluru berpandu Iran, dan Trump sendiri baru-baru ini berkata bahawa menafikan senjata sedemikian kepada Tehran adalah "tidak adil."
Dana pembinaan semula dan kebimbangan serantau
MoU juga merancang dana pembinaan semula bernilai AS$300 bilion untuk Tehran, yang dibimbangi jiran serantau boleh membolehkan Republik Islam meningkatkan kapasiti ketenteraan, sambil meningkatkan sokongan kepada kumpulan proksi serantau yang boleh menjejaskan kerajaan di seluruh rantau ini. Kepimpinan Bahrain yang majoriti Sunni, khususnya, bimbang bahawa Iran yang dibiayai dengan baik boleh mencetuskan pemberontakan dalam kalangan penduduk majoriti Syiah di negara pulau itu, kata penganalisis. Semasa Arab Spring, negara dengan kira-kira 1.65 juta penduduk itu menjadi lokasi protes jalanan besar-besaran yang berulang. Iran telah menafikan sebarang percubaan rahsia untuk mencetuskan pergolakan tetapi sebelum ini secara terbuka menyatakan sokongan kepada aktivis Syiah Bahrain.
Kawalan Selat Hormuz
Perjanjian itu, seperti yang ditulis, juga kelihatan mengakui bahawa Iran boleh memainkan peranan penting dalam mengawal Selat Hormuz pada masa depan, kebimbangan utama bagi Kuwait, Qatar dan Arab Saudi, yang bergantung pada selat itu untuk mengeksport minyak dan gas. Secara lebih luas, pegawai AS mula bercakap tentang penetapan semula yang lebih luas untuk Tehran, potensi transformasi yang kebanyakan negara GCC berhati-hati. Pada Sabtu, Naib Presiden JD Vance berkata AS bersedia untuk "mengubah secara fundamental" hubungannya dengan Tehran. "Perjanjian itu memulihkan rejim Tehran sebagai kuasa serantau," tulis kolumnis Saudi veteran Abdulrahman Al-Rashed dalam akhbar harian berbahasa Inggeris Saudi Arab News minggu lalu. "Sebahagian besar dana yang akan diperoleh Tehran dalam minggu-minggu akan datang mungkin akan digunakan terutamanya untuk mengukuhkan kedudukan ketenteraan, bukan untuk menyokong keadaan hidup atau ekonomi Iran."
