PM Jepun Hadapi Pertemuan Genting dengan Presiden Trump di White House
Perdana Menteri Jepun Sanae Takaichi menghadapi pertemuan yang penuh tekanan dengan Presiden Amerika Syarikat Donald Trump di White House pada hari Khamis ini, selepas kerajaan Tokyo menolak permintaan Washington untuk membantu membuka semula Selat Hormuz.
Hubungan Rapat Terancam oleh Isu Strategik
Takaichi, yang merupakan perdana menteri wanita pertama dalam sejarah Jepun, sebelum ini menikmati hubungan rapat dengan Trump. Presiden AS itu secara terbuka menyokong Takaichi sebelum kemenangan pilihan raya besar-besarannya pada Februari lalu, malah memujinya sebagai pemimpin yang "kuat, berkuasa dan bijaksana".
Namun hubungan ini kini diuji selepas Trump mengkritik sekutu-sekutu Asia dan Eropah Amerika Syarikat kerana menolak permintaannya untuk membantu membuka semula laluan minyak penting yang ditutup oleh Iran sebagai tindak balas terhadap kempen perang AS dan Israel.
Dilema Perlembagaan Pasifis dan Ekonomi Jepun
Takaichi menghadapi dilema yang kompleks:
- Mahu mengekalkan hubungan baik dengan pentadbiran Trump
- Terikat dengan perlembagaan pasifis Jepun yang mengehadkan penglibatan ketenteraan di luar negara
- Ekonomi Jepun yang sedang terjejas akibat konflik di Timur Tengah walaupun Tokyo tidak terlibat langsung
"Sesuai dengan undang-undang Jepun, apa yang boleh kami lakukan, kami akan lakukan; apa yang tidak boleh kami lakukan, kami tidak akan lakukan. Saya berniat untuk menjelaskan perkara ini dengan terang," tegas Takaichi dalam parlimen pada hari Rabu.
Trump Namakan Jepun dalam Kritikan Terbuka
Presiden AS berusia 79 tahun itu sudahpun menyenaraikan Jepun antara negara-negara yang menurutnya enggan memberikan bantuan. Dalam satu hantaran media sosial pada hari Selasa, Trump menyatakan bahawa "kami tidak lagi 'perlukan', atau inginkan, bantuan Negara-negara NATO – KAMI TIDAK PERNAH PERLUKANNYA! Begitu juga dengan Jepun, Australia, atau Korea Selatan."
Penglibatan Pasukan Pertahanan Diri Jepun di luar negara merupakan isu politik yang sensitif di negara yang secara rasminya mengamalkan dasar pasifis. Ramai pengundi Jepun menyokong perlembagaan 1947 yang menolak perang, yang diperkenalkan oleh Amerika Syarikat selepas Perang Dunia Kedua.
Kepentingan Ekonomi Strategik Jepun
Ekonomi keempat terbesar dunia ini merupakan pengimport minyak kelima terbesar global, dengan 95% bekalan minyaknya datang dari Timur Tengah dan 70% daripadanya melalui Selat Hormuz. Konflik terkini telah menyebabkan harga minyak dan gas meningkat, mengancam untuk membebankan perniagaan dan keluarga Jepun.
Tinjauan pendapat yang diterbitkan minggu lepas menunjukkan bahawa tempoh "bulan madu" Takaichi semakin merosot apabila rakyat Jepun mula merasakan kesan ekonomi daripada konflik di Timur Tengah.
Faktor Keselamatan dan Hubungan dengan China
Tokyo juga tidak mampu untuk menyinggung perasaan Trump kerana Amerika Syarikat selama beberapa dekad – dengan 60,000 tentera di tanah Jepun – menjadi penjamin keselamatan negara matahari terbit itu. Perlindungan keselamatan AS ini amat relevan berhadapan dengan China yang semakin tegas dalam dasar luar negerinya.
Hubungan antara Jepun dan China telah merosot selepas Takaichi mencadangkan pada November lalu bahawa Tokyo mungkin campur tangan secara ketenteraan sekiranya China cuba mengambil Taiwan. Namun konflik Iran telah membangkitkan kebimbangan bahawa Washington mungkin mengalihkan perhatian daripada rantau Asia-Pasifik.
Agenda Perbincangan yang Lebih Luas
Pertemuan ini dijangka juga akan membincangkan isu perdagangan antara kedua-dua negara. Jepun telah berjanji untuk melabur AS$550 bilion di Amerika Syarikat sebagai balasan untuk pengurangan kadar tarif yang diancam dari 25% kepada 15% tahun lepas.
Takaichi turut menyatakan bahawa beliau dan Trump akan membincangkan pembangunan bersama bahan nadir bumi di dasar laut dalam berhampiran sebuah pulau terpencil di Pasifik.
"Secara keseluruhan, peluang terbaik Perdana Menteri Takaichi untuk mempunyai pertemuan yang produktif dengan Presiden Trump pada hari Khamis adalah dengan mempersembahkan Jepun sebagai sekutu yang kuat dan boleh dipercayai," kata penganalisis Sayuri Romei dari German Marshall Fund kepada AFP.
Pegawai Kementerian Luar Jepun menekankan bahawa walaupun situasi Iran mendapat perhatian utama, isu-isu di rantau lain juga memerlukan perhatian. "Kami berharap lawatan ini juga akan membincangkan tentang Indo-Pasifik," tambah pegawai tersebut.
