Satu kes mahkamah yang mempertemukan ahli salah sebuah keluarga terkaya di Thailand saling mendakwa menimbulkan persoalan mengenai undang-undang berusia lebih satu abad yang mengukuhkan nilai tradisional kepatuhan dan hierarki. Undang-undang yang dikenali sebagai 'undang-undang anak tidak bersyukur' ini bertujuan melindungi ibu bapa daripada anak yang cuai.
Peruntukan itu membolehkan ibu bapa membatalkan pemberian jika anak didapati tidak bersyukur, melakukan penderaan fizikal, mengabaikan ibu bapa ketika tua, atau menyebabkan kerosakan serius kepada reputasi keluarga. Kini, Siranudh 'Psi' Scott, generasi keempat keluarga jutawan di sebalik empayar bir Singha Thailand, disaman oleh ibunya sendiri.
Dedah penderaan seksual
Siranudh mencetuskan kontroversi pada Mei lalu dengan tuduhan bahawa dia telah didera secara seksual oleh abangnya dan pengasuhnya. Ibunya, Chiranuj Bhirombhakdi, berhujah bahawa Siranudh telah merosakkan reputasi keluarga dan menuntut kembali tanah bernilai berjuta-juta dolar yang dihadiahkan kepada Siranudh oleh datuknya yang telah meninggal dunia.
Siranudh berkata undang-undang itu mencerminkan pandangan usang tentang hubungan kekeluargaan. "Melihat kepada butiran halus, undang-undang ini adalah percubaan untuk mendiamkan sebarang kerosakan kepada nama keluarga. Apa-apa sahaja yang boleh merosakkan nama dianggap tidak patuh, mungkin oleh undang-undang," katanya kepada AFP.
"Undang-undang ini tidak mempunyai tempat dalam masyarakat liberal yang mementingkan kebajikan kanak-kanak," tambahnya.
Asas undang-undang 1908
Guaman itu berdasarkan perundangan 1908 yang meletakkan kepentingan keluarga dalam masyarakat Thai, di mana anak-anak dijangka membalas pengorbanan ibu bapa melalui rasa hormat, kepatuhan dan sokongan material. "Walaupun terjemahan Inggeris yang paling hampir ialah 'tidak bersyukur', istilah Thai membawa makna moral yang lebih kuat," kata Profesor Jiraporn Laocharoenwong dari Universiti Chulalongkorn kepada AFP.
"Ia merujuk bukan semata-mata kepada kegagalan menghargai kebaikan seseorang, tetapi mengkhianati atau melanggar hubungan penjagaan dan kewajipan," jelasnya.
Guaman itu difailkan oleh Chiranuj pada Februari lalu, mendorong Siranudh menyiarkan tuduhannya di media sosial. Peguam mewakili ibunya memberitahu pemberita bahawa mahkamah sedang mencari "penyelesaian secara baik, dengan matlamat utama untuk menyatukan semula keluarga". "Ibu mengalami tekanan yang ketara, kerana kes ini melibatkan seseorang yang dia sayangi," tambah peguam itu.
Kebanyakan kes melibatkan keluarga kaya
Peguam memberitahu AFP bahawa kebanyakan kes di bawah peruntukan bakti anak ini berlaku dalam keluarga kaya dengan aset besar. Kebanyakannya diselesaikan melalui rundingan yang dimediasi mahkamah daripada keputusan kehakiman, menurut Pimyaphat Jullaphan dari Rangkaian Peguam Thailand, seorang peguam keluarga yang berpengalaman hampir dua dekad.
"Tumpuan adalah pada kompromi untuk membantu membaiki hubungan kekeluargaan, daripada membiarkan hakim mengisytiharkan pemenang dan yang kalah, yang boleh meninggalkan parut kekal," katanya. Akibatnya, kes jarang sampai ke pengetahuan umum.
Bagaimanapun, satu pengecualian berlaku pada 2021, apabila pasangan warga emas yang memiliki stesen minyak di luar Bangkok menyaman anak lelaki dan isterinya selepas diarah keluar dari rumah keluarga. Mahkamah memutuskan memihak kepada ibu bapa, mengarahkan hartanah yang dipindahkan kepada anak lelaki dikembalikan.
Seorang peguam juga memberi amaran kepada pelakon Thai tahun ini bahawa mengaku secara terbuka bahawa dia tidak lagi berhubung dengan ibunya boleh mendedahkannya kepada guaman serupa.
Kuasa mentadbir
Peruntukan anak tidak bersyukur adalah sebahagian daripada rangka kerja undang-undang yang lebih luas yang menekankan pemeliharaan institusi keluarga. Undang-undang Thai juga mewajibkan ibu bapa menjaga anak, tetapi pakar undang-undang berkata saluran untuk anak mendapatkan remedi terhadap ibu bapa yang cuai masih terhad, kecuali dalam kes jenayah.
"Daripada hanya bertanya sama ada seorang anak telah membayar hutang kepada ibu bapa mereka," kata Profesor Jiraporn, kes Bhirombhakdi "menjemput kita untuk mempertimbangkan keadaan di mana hutang moral itu dicipta, dicabar, atau bahkan diputuskan".
Keluarga Bhirombhakdi disenaraikan sebagai keluarga ke-15 terkaya di Thailand oleh Forbes, dengan anggaran nilai bersih AS$1.75 bilion. Siranudh dan ibunya dijadual hadir di mahkamah pada 8 Julai selepas dua pusingan mediasi gagal menyelesaikan pertikaian.
Siranudh memberitahu pemberita bahawa selepas dia memaklumkan ahli keluarga tentang penderaan, dia diberitahu untuk berdiam diri demi menjaga reputasi keluarga. "Sila ambil wang dan kuasa anda," katanya selepas pendengaran yang dimediasi mahkamah pada Jun, merujuk kepada keluarganya. "Kerana maruah saya tidak boleh dibeli."
