Kerajaan Negeri Pulau Pinang menafikan sekeras-kerasnya dakwaan bahawa ia tidak mempunyai kuasa untuk meluluskan projek tebus guna tanah, susulan keputusan Mahkamah Rayuan pada 30 Jun 2026 yang menolak rayuan tujuh nelayan, Sahabat Alam Malaysia (SAM), dan Jaringan Ekologi dan Iklim berhubung Projek Tebus Guna Selatan Pulau Pinang (PSR).
Mahkamah Rayuan sahkan hak negeri
Exco Infrastruktur, Pengangkutan dan Digital Pulau Pinang, Zairil Khir Johari, dalam kenyataan pada 1 Julai 2026 menegaskan bahawa dakwaan kononnya kerajaan negeri “tiada kuasa untuk meluluskan tebus guna” adalah tidak benar sama sekali dan langsung tidak berasas dalam keputusan Mahkamah Rayuan. Sebaliknya, Mahkamah Rayuan pada dasarnya mengesahkan hak negeri untuk menebus guna melalui Pelan Struktur Negeri (PSN) dan Majlis Perancang Fizikal Negara (MPFN).
Menurut Zairil, Mahkamah Rayuan dalam Perenggan 35(2) alasan penghakimannya memutuskan bahawa mengikut Seksyen 4 Akta Laut Wilayah 2012, sehingga selesai tebus guna, pemilikan “laut wilayah”, “dasar dan sub tanahnya” terletak sepenuhnya pada kerajaan persekutuan. Dalam Perenggan 36, mahkamah rayuan memutuskan bahawa responden pertama dan/atau responden kedua (pengarah perancang bandar dan desa serta jawatankuasa perancang negeri) tidak mempunyai kuasa untuk memberikan kebenaran merancang bagi tebus guna tersebut. Berdasarkan ini, Mahkamah Rayuan dengan jelas menyatakan dalam perenggan yang sama bahawa “rayuan ini patut ditolak” dan “keputusan Mahkamah Tinggi patut dikekalkan”.
Dua inferens jelas
Dua inferens jelas boleh dibuat daripada keputusan ini. Pertama, kebenaran merancang tidak diperlukan secara ketat kerana tanah belum terbentuk dan oleh itu belum lagi menjadi kawasan yang mempunyai bidang kuasa pihak berkuasa tempatan. Kedua, kebenaran merancang juga tidak diperlukan kerana projek tebus guna telah pun diluluskan melalui PSN dan MPFN.
Zairil menjelaskan bahawa Mahkamah Tinggi sebelum ini telah memutuskan dalam Perenggan 46 alasan penghakimannya bahawa para perayu telah terlepas tempoh untuk mencabar Pelan Struktur Pulau Pinang 2030 (PSP 2030). Pada 18 April 2019, MPFN bersetuju dengan kandungan PSP 2030 yang kemudiannya diwartakan pada 24 Oktober 2019. PSP 2030 mengandungi pernyataan bertulis yang disertakan pelan rajah utama di mana kawasan projek PSR ditunjukkan sebagai kawasan keutamaan kedua yang merupakan kawasan komited untuk pembangunan masa depan.
Tiada isu undang-undang untuk PSR
Lebih penting lagi, Perenggan 49 alasan penghakiman Mahkamah Tinggi menyatakan bahawa para perayu gagal mencabar kesahihan pelan induk projek PSR. Dalam Perenggan 51, Mahkamah Tinggi dengan teliti membuat dapatan bahawa berdasarkan minit mesyuarat MPFN Bil. 1/2019 pada 18 April 2019, adalah jelas bahawa draf PSP 2030 telah dibentangkan kepada MPFN, MPFN bersetuju dengan draf PSP 2030 tertakluk kepada syarat-syarat tertentu, dan selepas itu pelan induk PSR dibentangkan kepada MPFN untuk nasihat. Nasihat 18 perkara yang diberikan oleh MPFN boleh didapati dalam surat yang diterima oleh responden pertama pada 24 Mei 2019.
Oleh kerana PSP 2030 dan pelan induk projek PSR telah diluluskan oleh kerajaan negeri Pulau Pinang dan kemudiannya oleh kerajaan persekutuan melalui kelulusan MPFN, jelas tiada isu undang-undang berkaitan permulaan kerja untuk projek PSR. Malah, Mahkamah Tinggi dalam Perenggan 136 alasan penghakimannya dengan jelas membuat dapatan bahawa “Saya mendapati tiada sebarang ketidaksahan, ketidakrasionalan, atau ketidakwajaran prosedur dalam keputusan memberikan kebenaran tebus guna akhir. Oleh itu, saya menolak permohonan semakan kehakiman.”
Rayuan ditolak, keputusan Mahkamah Tinggi dikekalkan
Fakta bahawa Mahkamah Rayuan dengan jelas menyatakan “rayuan ini patut ditolak” dan “keputusan Mahkamah Tinggi patut dikekalkan” membuktikan bahawa dapatan Mahkamah Tinggi telah dikekalkan oleh Mahkamah Rayuan. Mahkamah Rayuan juga bersetuju bahawa para perayu telah terlepas tempoh dalam memfailkan permohonan semakan kehakiman mereka.
Zairil menegaskan bahawa Mahkamah Rayuan tidak pernah membuat sebarang dapatan bahawa permulaan kerja untuk projek PSR tidak mengikut undang-undang. Sebaliknya, ia mengesahkan kuasa kerajaan negeri untuk meluluskan tebus guna melalui Pelan Struktur Negeri dan MPFN. Oleh itu, sebarang percubaan untuk memesongkan fakta dengan mendakwa bahawa tebus guna adalah haram adalah salah, sensasi, dan tidak bertanggungjawab.
