Suruhanjaya Diraja (RCI) yang menyiasat Tabung Haji (TH) telah mengesyorkan supaya jawatankuasa hal ehwal haji TH diberikan status berkanun di bawah Akta Tabung Haji 1995 (Akta 535) dengan bidang kuasa yang diperincikan dengan jelas. Cadangan ini dibuat selepas RCI mendapati bahawa pengurusan haji adalah fungsi teras Lembaga TH, justeru jawatankuasa tersebut wajar diiktiraf secara sah untuk memastikan kelancaran operasi haji.
Latar belakang penubuhan jawatankuasa
Menurut laporan RCI yang dikeluarkan hari ini, jawatankuasa hal ehwal haji yang bertanggungjawab menilai dan memutuskan perkara berkaitan operasi haji itu ditubuhkan selepas pembubaran majlis penasihat haji pada 2018. Pembubaran tersebut berikutan pemansuhan Akta Lembaga Tabung Haji 1969. Sejak itu, jawatankuasa ini berfungsi tanpa status berkanun yang jelas, menyebabkan timbulnya kebimbangan mengenai autoriti dan akauntabilitinya.
“Memandangkan pengurusan haji adalah fungsi teras Lembaga TH, suruhanjaya berpendapat adalah wajar jawatankuasa hal ehwal haji diberi status berkanun di bawah Akta 535,” kata laporan itu seperti dilaporkan Bernama. RCI menegaskan bahawa langkah ini akan mengukuhkan tadbir urus dan memastikan setiap keputusan yang dibuat adalah sah di sisi undang-undang.
Peranan dan komposisi jawatankuasa
RCI mencadangkan jawatankuasa ini bertanggungjawab menasihati menteri hal ehwal agama mengenai dasar dan perancangan haji, membincangkan isu-isu yang menjejaskan kebajikan jemaah, serta mempertimbangkan perkara lain yang dirujuk berkaitan operasi haji. Selain itu, ia juga perlu mengesyorkan penambahbaikan dalam pengurusan haji, memberi maklum balas kepada pengurusan Lembaga TH tentang isu pentadbiran haji, dan mencadangkan langkah untuk meningkatkan perkhidmatan kepada jemaah.
Dari segi komposisi, RCI mencadangkan pengerusi TH mengetuai jawatankuasa tersebut, manakala anggota-anggotanya terdiri daripada ketua pengarah Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (Jakim), ketua pengarah Jabatan Wakaf, Zakat dan Haji, wakil daripada Kementerian Luar Negeri dan Kementerian Kesihatan, serta tiga anggota yang dilantik oleh menteri hal ehwal agama. RCI juga mengesyorkan supaya peruntukan piawai mengenai kuorum, prosedur mesyuarat, undi pemutus, kekosongan, penyingkiran, dan pendedahan kepentingan dimasukkan ke dalam Akta 535.
Elaun dan ganjaran
“Suruhanjaya juga mengesyorkan supaya anggota jawatankuasa hal ehwal haji dibayar honorarium, elaun perjalanan dan elaun sara hidup seperti yang ditetapkan oleh Lembaga TH,” lapor RCI. Langkah ini bertujuan menarik tokoh berpengalaman untuk berkhidmat dalam jawatankuasa tersebut tanpa menjejaskan pendapatan mereka.
Penubuhan jabatan dana haji yang khusus
Selain itu, RCI turut mengesyorkan penubuhan jabatan dana haji yang khusus di bawah Akta 535 untuk menguruskan dana pendeposit TH. Jabatan ini akan diawasi oleh Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC) bagi meningkatkan profesionalisme pengurusan pelaburan. Menurut RCI, langkah ini membolehkan TH mengekalkan fungsi pengurusan pelaburannya tanpa perlu dipindahkan ke anak syarikat berasingan.
RCI juga mencadangkan supaya fungsi pelaburan TH dikawal selia oleh Menteri Kewangan dan SC, manakala pelantikan anggota panel pelaburan yang menyelia dana haji diletakkan di bawah kuasa Menteri Kewangan. Lembaga TH boleh melantik pegawai kanan, termasuk ketua pegawai pelaburan, yang akan diawasi oleh SC.
“Lembaga tidak sepatutnya mempunyai kuasa untuk mengarahkan keputusan pelaburan yang melibatkan dana haji,” tegas RCI. Sebaliknya, dana haji perlu menyediakan laporan prestasi secara berkala kepada lembaga, manakala jabatan audit dan jawatankuasa audit akan mempunyai akses kepada dokumen kewangan yang berkaitan. RCI juga mengesyorkan supaya dana haji menubuhkan pasukan pelaburan domestik dan antarabangsa yang berpengalaman, manakala portfolio antarabangsanya boleh diuruskan oleh pengurus dana luaran.
