Skim BUDI Diesel dapat membantu kerajaan membeli masa bagi menguruskan bekalan bahan api Malaysia dengan memelihara stok sedia ada dan mengurangkan ketirisan diesel di tengah-tengah krisis bekalan global, kata pakar ekonomi.
BUDI Diesel Bantu Kawal Ketirisan
Mereka berkata jaminan Petronas bahawa bekalan bahan api akan mencukupi sehingga akhir Julai menekankan bahawa Malaysia mempunyai ruang yang sempit untuk melindungi stok sedia ada ketika ketegangan geopolitik terus mengganggu aliran global.
Pakar ekonomi berkata BUDI Diesel boleh membantu membendung ketirisan sementara Putrajaya berusaha memperluas sumber import, memetik lawatan terbaru Perdana Menteri Anwar Ibrahim ke Rusia. Anwar dilaporkan berkata bahawa Rusia telah memberi jaminan bekalan minyak, gas dan diesel kepada Malaysia untuk sekurang-kurangnya 20 tahun akan datang di bawah perjanjian jangka panjang yang dipersetujui oleh Presiden Rusia Vladimir Putin semasa rundingan di Kazan.
Ketirisan Beri Tekanan Kepada Bekalan
Pensyarah Universiti Kebangsaan Malaysia, Mustazar Mansur, menegaskan bahawa ketegangan geopolitik telah mengganggu rantaian bekalan, menaikkan harga bahan api dan meningkatkan tekanan terhadap ketersediaan bahan api. Jika tidak ditangani, katanya, ia boleh menjejaskan perniagaan dan isi rumah, menjadikannya penting bagi kerajaan untuk memastikan diesel bersubsidi sampai kepada pengguna yang layak dan bukan hilang melalui ketirisan.
“Inilah sebabnya kerajaan cuba mengurangkan ketirisan kepada mereka yang tidak layak menerima subsidi bahan api, terutamanya warga asing, dan aktiviti penyeludupan di laut dan di sepanjang sempadan, melalui penggunaan MyKad dan penguatkuasaan bersepadu,” katanya.
Mustazar berkata subsidi diesel secara pukal yang sebelum ini diberikan di Sabah dan Sarawak telah mengakibatkan ketirisan serius, menjadikan mekanisme lama sukar dikekalkan semasa krisis bekalan global. “Ia tidak dapat dikekalkan untuk jangka masa panjang. Jika harga minyak naik melebihi AS$100 setong, kerajaan terpaksa menanggung sekitar RM5 bilion hingga RM7 bilion sebulan. Itu kos yang sangat tinggi. Jika beban ini berterusan, kerajaan terpaksa mengurangkan perbelanjaan dalam banyak bidang, seperti pendidikan, kesihatan dan projek pembangunan,” katanya kepada FMT.
Data Jualan Dorong Sistem Kuota
Sebelum ini dilaporkan bahawa jualan diesel di stesen minyak di Sabah dan Sarawak mencecah 200 juta liter sebulan pada Mac dan April, dua kali ganda daripada paras jangkaan berdasarkan bilangan kenderaan diesel berdaftar. Sebagai tindak balas, kerajaan memperkenalkan skim yang membenarkan pemilik kenderaan diesel persendirian membeli sehingga 200 liter sebulan pada harga RM2.10 seliter. Skim itu berkuat kuasa pada 1 Julai, dengan pembelian dibuat menggunakan MyKad. Pemilik pikap dan jip boleh memohon tambahan 100 liter.
Menteri Kewangan II, Amir Hamzah Azizan, berkata kuota itu berdasarkan data penggunaan yang menunjukkan bahawa 80% pengguna diesel menggunakan kurang daripada 200 liter sebulan, manakala 95% menggunakan kurang daripada 300 liter.
MyKad Bantu Jelaskan Perubahan
Ketua Ekonomi Bank Muamalat Malaysia Bhd, Mohd Afzanizam Abdul Rashid, berkata penggunaan MyKad akan membantu kerajaan menjelaskan bahawa perubahan itu bertujuan menjadikan subsidi lebih bersasar, bukan menarik bantuan. Katanya mekanisme itu sesuai kerana ia telah digunakan dalam pelaksanaan BUDI Madani RON95, atau BUDI95, yang berjalan lancar.
“Walaupun dengan penggunaan MyKad, pada prinsipnya ia masih mempunyai elemen subsidi pukal, kerana penerima berpendapatan tinggi juga akan menikmati subsidi ini,” katanya. Afzanizam berkata kerajaan akhirnya perlu memperhalusi sasaran subsidi mengikut pendapatan untuk mengurangkan lagi beban fiskal negara, tetapi sebarang langkah susulan perlu diperkenalkan secara beransur-ansur.
Risiko Politik dalam Pembaharuan Subsidi
Syaza Shukri dari Universiti Islam Antarabangsa Malaysia berkata keputusan untuk menyasarkan semula subsidi diesel menunjukkan kerajaan mengambil risiko politik, kerana pembaharuan subsidi biasanya menarik persepsi negatif orang ramai. “Biasanya, pembaharuan seperti ini dilakukan pada awal penggal apabila kerajaan masih dalam tempoh bulan madu. Tetapi kali ini, ia dilakukan di pertengahan penggal dan hampir dengan pilihan raya, jadi risikonya lebih tinggi,” katanya.
Bagaimanapun, Syaza berkata kerajaan telah memilih disiplin fiskal, yang katanya selaras dengan agenda pembaharuan ekonomi Pakatan Harapan. “Jika kerajaan ini tidak melakukannya, dengan sistem politik yang lebih berpecah, saya tidak pasti sama ada kerajaan masa depan akan mahu melihat isu subsidi tenaga ini,” katanya. Katanya tanpa kawalan subsidi, perbelanjaan negara boleh terus meningkat, meninggalkan beban fiskal yang lebih besar untuk pentadbiran akan datang.
